Tibdil fil-klima: x'qed tagħmel l-UE

UE newtrali għall-klima sal-2050

Il-pajjiżi tal-UE huma legalment impenjati li jiġġieldu t-tibdil fil-klima billi jaqilbu għal ekonomija newtrali għall-klima b'emissjonijiet ta' gassijiet serra żero netti sal-2050.

F'Diċembru 2019, il-mexxejja tal-UE mlaqqgħin fil-Kunsill Ewropew qablu dwar dan l-għan u aktar tard il-Kummissjoni Ewropea nediet il-Patt Ekoloġiku Ewropew.

L-objettiv jinbet mill-impenn għall-Ftehim ta' Pariġi, iffirmat u rratifikat mill-istati membri kollha tal-UE.

• Ftehim ta' Pariġi dwar it-tibdil fil-klima

X'inhuma n-newtralità klimatika u l-emissjonijiet żero netti?

In-newtralità klimatika tfisser li l-emissjonijiet ta' gassijiet serra ġġenerati mill-attività tal-bniedem, bħal dawk tad-diossidu tal-karbonju (CO₂) kkawżati mill-ħruq ta' fjuwils fossili, jitnaqqsu ħafna fl-atmosfera sabiex jiġi żgurat li ma jkun hemm l-ebda impatt fuq is-sistema tal-klima.

Għal dawk l-emissjonijiet li diffiċli jiġu eliminati jsir kumpens bl-assorbimenti tal-karbonju, fi kliem ieħor CO₂ estratt mill-atmosfera jew b'mod naturali mill-veġetazzjoni jew b'mezzi mekkaniċi.

F'ekonomija newtrali għall-klima jkun hemm bilanċ ta' emissjonijiet żero netti.

Kif il-pajjiżi tal-UE ser jiksbu n-newtralità klimatika

Sabiex tinkiseb in-newtralità klimatika fl-UE sal-2050, il-pajjiżi tal-UE ser ikollhom inaqqsu l-emissjonijiet ta' gassijiet serra tagħhom drastikament, u jsibu modi kif jikkumpensaw għall-emissjonijiet inevitabbli li jifdal.

F'dawn l-aħħar snin u b'mod partikolari fil-kuntest tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, l-UE stabbiliet għanijiet għat-tnaqqis tal-emissjonijiet fis-setturi ekonomiċi kollha u adottat liġijiet biex jinkiseb dak it-tnaqqis.

L-għanijiet klimatiċi tal-UE

Hekk kif il-kriżi klimatika tmur għall-agħar u l-eventi tat-temp estrem qed isiru aktar frekwenti u severi, il-pajjiżi tal-UE stabbilew miri progressivament aktar ambizzjużi biexjiġi miġġieled it-tibdil fil-klima.

Fl-2008 intlaħaq l-ewwel qbil dwar għan klimatiku għall-UE kollha: dan stabbilixxa l-mira li l-emissjonijiet jitnaqqsu b'20% sal-2020 meta mqabbla mal-1990. L-UE laħqet dan l-għan u qabżitu, u fl-2020 kisbet tnaqqis ta' 32%. Dan kien marbut ukoll mal-pandemija tal-COVID-19, iżda d-data turi li l-UE kienet diġà qabżet il-mira tagħha fl-2019 bi tnaqqis ta' 25%.

Fl-2014, il-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea laħqu qbil dwar mira li l-emissjonijiet jitnaqqsu b'40% għall-2030. Fl-2023, l-UE żiedet l-ambizzjoni tagħha għall-mira tal-2030: bil-liġi Ewropea dwar il-klima, il-pajjiżi tal-UE issa huma legalment marbuta li jnaqqsu l-emissjonijiet b'mill-inqas 55% sal-2030.

F'Marzu 2026, wara ftehim mal-Parlament Ewropew, il-Kunsill adotta l-liġi Ewropea dwar il-klima emendata, li tintroduċi mira klimatika intermedja vinkolanti għall-2040: tnaqqis ta' 90% fl-emissjonijiet netti ta' gassijiet serra meta mqabbla mal-livelli tal-1990.

Din il-mira l-ġdida hija pass kruċjali lejn l-għan fit-tul tal-UE li tikseb in-newtralità klimatika sal-2050. Billi hija regolament, il-liġi Ewropea dwar il-klima hija direttament applikabbli fl-istati membri kollha tal-UE.

• Mira klimatika għall-2040: il-Kunsill jagħti l-approvazzjoni tiegħu (stqarrija għall-istampa, 5 ta' Marzu 2026)
• Mira klimatika għall-2040: il-Kunsill u l-Parlament jaqblu dwar it-tnaqqis tal-emissjonijiet b'90% (stqarrija għall-istampa, 10 ta' Diċembru 2025)
• Mira klimatika għall-2040: il-Kunsill jaqbel dwar il-pożizzjoni tiegħu dwar it-tnaqqis ta' 90% fl-emissjonijiet (stqarrija għall-istampa, 5 ta' Novembru 2025)

Politika u liġijiet tal-UE dwar il-klima

Ħafna mill-politika reċenti tal-UE dwar il-klima hija riżultat tal-Patt Ekoloġiku Ewropew.

Il-liġi Ewropea dwar il-klima hija l-att leġiżlattiv ewlieni fil-Patt Ekoloġiku billi tagħmel l-għan li tinkiseb in-newtralità klimatika sal-2050 obbligu legali għall-istati membri kollha tal-UE.

Sett ewlieni ta' leġiżlazzjoni dwar il-klima huwa l-pakkett "Lesti għall-mira ta' 55%", li jinkludi diversi biċċiet ta' leġiżlazzjoni u jistabbilixxi r-regoli u l-miżuri biex jintlaħaq l-għan li l-emissjonijiet jitnaqqsu b'mill-inqas 55% sal-2030.

Billi l-ilħuq ta' bilanċ ta' emissjonijiet żero netti jeħtieġ trasformazzjoni kbira tal-mudell ekonomiku attwali, il-politika dwar il-klima testendi għas-setturi ekonomiċi kollha. Dawn huma xi eżempji ta' miżuri li ttieħdu fil-qafas tal-liġi tal-UE.

Eżempji ta' miżuri klimatiċi

Spinta lill-enerġija rinnovabbli

Titjib fl-effiċjenza fl-użu tal-enerġija

Żieda fl-assorbiment tal-karbonju

Riforma u aktar skambju ta' kwoti tal-emissjonijiet

Trasport isir aħjar għall-ambjent

Appoġġ lin-nies fil-bidla lejn ekonomija aktar ekoloġika

Progress lejn in-newtralità klimatika

Minn meta l-pajjiżi tal-UE laħqu qbil dwar l-ewwel miri klimatiċi, l-UE għamlet ħafna biex tnaqqas l-impatt tagħha fuq il-klima.

Fl-2024, l-UE kienet naqqset l-emissjonijiet netti ta' gassijiet serra b'aktar minn 37% meta mqabbla mal-livelli tal-1990 (aktar minn 39% jekk jiġu esklużi l-avjazzjoni u t-tbaħħir internazzjonali).

Madankollu, l-emissjonijiet mhumiex qed jitnaqqsu bl-istess pass fis-setturi kollha. Filwaqt li l-emissjonijiet fit-trasport qed jiżdiedu, l-emissjonijiet huma sostanzjalment inqas f'setturi oħra meta mqabbla mal-1990, bl-industriji tal-enerġija fuq quddiem nett bi tnaqqis ta' 57%.

L-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-UE qed jonqsu

Iċ-ċart ta' hawn taħt turi l-emissjonijiet ta' gassijiet serra tal-UE skont is-settur f'biljuni ta' tunnellati ta' ekwivalenti ta' CO₂, eskluż l-emissjonijiet mill-avjazzjoni u n-navigazzjoni internazzjonali u l-assorbimenti (bir tal-karbonju) mis-settur tal-użu tal-art, tat-tibdil fl-użu tal-art u tal-forestrija (LULUCF).

Ara wkoll