Tisħiħ tal-fruntieri esterni tal-UE
L-UE u l-istati membri tagħha qed jaħdmu fuq miżuri konkreti biex jissalvagwardaw is-sigurtà tal-Ewropa u jsaħħu l-fruntieri esterni tal-UE.
Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta
L-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta (ġeneralment magħrufa bħala l-Frontex) tnediet f'Ottubru 2016 wara s-sejħa tal-mexxejja tal-UE, f'Settembru 2015, biex jissaħħu l-kontrolli fuq il-fruntieri esterni.
Qabel, l-aġenzija kienet magħrufa bħala l-Aġenzija Ewropea għall-Ġestjoni ta' Kooperazzjoni Operazzjonali fil-Fruntieri Esterni. Isimha nbidel biex jirrifletti l-mandat usa' tagħha.
L-aġenzija tissorvelja mill-qrib il-fruntieri esterni tal-UE. Hija taħdem ukoll flimkien mal-istati membri biex tiġi identifikata u indirizzata malajr kwalunkwe theddida ta' sigurtà għall-fruntieri esterni.
Il-Gwardja Ewropea tal-Fruntiera u tal-Kosta tgħin biex:
- il-migrazzjoni tkun ġestita b'mod aktar effettiv
- titjieb is-sigurtà interna tal-UE
- jiġi protett il-prinċipju tal-moviment liberu tal-persuni
F'Novembru 2019, l-UE adottat regolament biex issaħħaħ ir-rwol tal-aġenzija. Magħruf bħala r-regolament dwar il-Frontex, dan jipprevedi:
- ġestjoni integrata tal-fruntieri
- rwol akbar għall-aġenzija fit-trattament tar-ritorni
- il-ħolqien ta' korp permanenti b'6 500 membru tal-persunal sal-2021 u 10 000 membru tal-persunal sal-2027
Kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi
Ġestjoni tal-fruntieri: ftehimiet ma' pajjiżi li mhumiex fl-UE
* Il-mappa hija mingħajr preġudizzju għall-pożizzjonijiet dwar l-istatus, u hija konformi mal-UNSCR 1244/1999 u l-opinjoni tal-QIĠ dwar id-dikjarazzjoni tal-indipendenza tal-Kosovo
S'issa ġew innegozjati ftehimiet dwar l-istatus mal-pajjiżi li ġejjin u huma attwalment fis-seħħ jew qed jistennew il-firma:
- l-Albanija (iffirmat ftehim imsaħħaħ ġdid)
- il-Bożnija-Ħerzegovina (qed jiġi nnegozjat ftehim imsaħħaħ ġdid)
- il-Moldova (ftehim fis-seħħ mill-1 ta' Novembru 2022)
- il-Montenegro (ġie ffirmat ftehim imsaħħaħ ġdid, applikat b'mod proviżorju mill-1 ta' Lulju 2023)
- ir-Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq (ftehim fis-seħħ mill-1 ta' April 2023)
- is-Serbja (ftehim fis-seħħ mill-1 ta' Mejju 2021 u qed jiġi nnegozjat ftehim imsaħħaħ ġdid)
L-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta tista' tistazzjona u twettaq operazzjonijiet konġunti fit-territorju ta' pajjiżi ġirien, soġġett għall-konklużjoni minn qabel ta' ftehim dwar l-istatus bejn l-Unjoni Ewropea u l-pajjiż ikkonċernat.
Il-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi hija element importanti tal-kunċett ta' ġestjoni Ewropea integrata tal-fruntieri.
S'issa, ġew innegozjati ftehimiet dwar l-istatus mal-pajjiżi li ġejjin u dawn huma attwalment fis-seħħ jew qed jistennew il-firma:
- l-Albanija
- il-Bożnija-Ħerzegovina
- il-Moldova
- il-Montenegro
- il-Maċedonja ta' Fuq
- is-Serbja
Bħalissa l-ftehimiet dwar l-istatus mal-Bożnija-Ħerzegovina, il-Montenegro u s-Serbja qed jiġu nnegozjati mill-ġdid sabiex isir użu sħiħ mir-rwol imsaħħaħ tal-Frontex skont ir-regolament dwar il-Frontex tal-2019.
In-negozjati bdew bil-ħsieb li jiġu konklużi ftehimiet dwar l-istatus mal-Mauritania u s-Senegal.
- Ġestjoni tal-fruntieri: l-UE tikkonkludi ftehim mal-Maċedonja ta' Fuq dwar il-kooperazzjoni tal-Frontex (stqarrija għall-istampa, 24 ta' Frar 2023)
- Ġestjoni tal-fruntieri: Il-Kunsill jawtorizza l-ftuħ ta' negozjati ma' erba' sħab tal-Balkani tal-Punent dwar il-kooperazzjoni tal-Frontex (stqarrija għall-istampa, 18 ta' Novembru 2022)
- Il-Moldova: il-Kunsill jadotta deċiżjoni biex jiġi ffirmat ftehim għall-appoġġ operazzjonali tal-Frontex (stqarrija għall-istampa, 17 ta' Marzu 2022)
- Il-Kunsill ser jiffirma ftehim mal-Montenegro dwar il-kooperazzjoni tal-Frontex (stqarrija għall-istampa, 15 ta' Mejju 2023)
- Il-Kunsill ser jiffirma ftehim mal-Albanija dwar il-kooperazzjoni tal-Frontex (stqarrija għall-istampa, 8 ta' Settembru 2023)
- Serbja: il-Kunsill japprova l-iffirmar tal-ftehim ta' kooperazzjoni tal-Frontex (stqarrija għall-istampa, 30 ta' Mejju 2024)
Sistema ta' informazzjoni ta' Schengen
Is-sistema ta' informazzjoni ta' Schengen (SIS) tgħin biex tippreserva s-sigurtà interna fil-pajjiżi ta' Schengen fin-nuqqas ta' kontrolli fuq il-fruntieri interni.
L-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi fl-UE jużaw is-sistema ta' informazzjoni ta' Schengen (SIS) biex idaħħlu jew jikkonsultaw allerti dwar persuni jew oġġetti mfittxija jew neqsin. Is-sistema fiha kważi 86.5 miljun allert u l-awtoritajiet ikkonsultawha għal kważi 35 miljun darba kuljum fl-2022.
Is-SIS tipprovdi wkoll struzzjonijiet lill-awtoritajiet dwar kif għandhom jirreaġixxu meta jinstabu persuna jew oġġett, pereżempju:
- l-arrest ta' persuna mfittxija
- il-protezzjoni ta' persuna nieqsa vulnerabbli
- is-sekwestru ta' oġġett illegali jew misruq
F'Novembru 2018, l-UE adottat regoli ġodda biex taġġorna s-Sistema ta' Informazzjoni ta' Schengen.
Il-verżjoni aġġornata saret operazzjonali f'Marzu 2023 u tinkludi:
- kategoriji ġodda ta' allerti
- bijometrika bħal marki tal-pala tal-id
- traċċi tas-swaba'
- rekords tad-DNA għal persuni neqsin
Sistema ta' informazzjoni dwar il-viża
Is-sistema ta' informazzjoni dwar il-viża (VIS) hija bażi ta' data mfassla biex tiffaċilita l-proċedura tal-viża għal soġġorn qasir. Din tgħin lill-awtoritajiet tal-viża, tal-fruntieri, tal-ażil u tal-migrazzjoni biex jivverifikaw lil ċittadini ta' pajjiżi terzi li jkollhom bżonn viża għal soġġorn qasir biex jivvjaġġaw lejn iż-żona Schengen.
Mill-2011, l-awtoritajiet setgħu jużaw il-VIS biex iwettqu tqabbil bijometriku biex jidentifikaw persuni u jipprevjenu s-serq u l-frodi tal-identità.
F'Mejju 2021, l-UE aġġornat ir-regolament VIS, bi tweġiba għall-isfidi tal-migrazzjoni u tas-sigurtà li qed jinbidlu. Ir-regoli l-ġodda:
- tkompli tissaħħaħ is-sigurtà tal-proċedura għal viża għal soġġorn qasir
- il-viżi għal soġġorn twil u l-permessi ta' residenza jiġu inklużi fl-istess bażi ta' data
- tiġi żgurata l-interoperabbiltà bejn il-VIS u sistemi u bażijiet ta' data rilevanti oħra tal-UE
Sistema ta' dħul/ħruġ
Il-Kunsill adotta regolament għal sistema ta' dħul/ħruġ (EES) f'Novembru 2017.
F'Mejju 2025, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew qablu dwar ftehim proviżorju li jippermetti lill-istati membri jintroduċu gradwalment, fuq perjodu ta' sitt xhur, is-sistema diġitali ta' Dħul/Ħruġ (EES) għall-ġestjoni tal-fruntieri.
Is-sistema ser tirreġistra informazzjoni dwar id-dħul, il-ħruġ u ċ-ċaħda tad-dħul ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi li jaqsmu l-fruntieri esterni taż-żona Schengen.
L-introduzzjoni gradwali tal-EES ser tippermetti lill-istati membri jibbenefikaw mis-sistema filwaqt li tagħti lill-awtoritajiet tal-fruntieri u lill-industrija tat-trasport żmien biex jadattaw. Ir-regolament iqis il-ħtiġijiet differenti tal-istati membri.
Is-sistema l-ġdida ser tinbena mill-istati membri, flimkien ma' eu-LISA (l-aġenzija tal-UE responsabbli għal sistemi tal-IT fuq skala kbira fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja) u f'kooperazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea u l-Frontex.
Is-sistema ta' dħul/ħruġ ser tgħin biex:
- tnaqqas id-dewmien tal-verifiki fuq il-fruntieri u ttejjeb il-kwalità tal-verifiki fuq il-fruntieri billi jiġi kkalkolat awtomatikament is-soġġorn awtorizzat ta' kull vjaġġatur
- tiżgura l-identifikazzjoni sistematika u affidabbli tal-persuni li jibqgħu fit-territorju wara l-iskadenza tal-awtorizzazzjoni għas-soġġorn
- issaħħaħ is-sigurtà interna u l-ġlieda kontra t-terroriżmu u kriminalità serja oħra billi tippermetti li l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi jkollhom aċċess għar-rekords tal-istorja tal-ivvjaġġar
- Border management: Council and European Parliament strike agreement about progressive launch of Entry/Exit system (press release, 19 May 2025)
- Il-Kunsill jistabbilixxi pożizzjoni għat-tnedija progressiva ta' sistema diġitali ġdida għall-ġestjoni tal-fruntieri (stqarrija għall-istampa, 5 ta' Marzu 2025)
- Sistema ta' dħul/ħruġ: adozzjoni finali mill-Kunsill (stqarrija għall-istampa, 20 ta' Novembru 2017)
- Sistema ta' dħul/ħruġ (eu-LISA)
Sistema Ewropea ta' informazzjoni u ta' awtorizzazzjoni għall-ivvjaġġar
Il-Kunsill adotta r-regolament li jistabbilixxi s-sistema Ewropea ta' informazzjoni u ta' awtorizzazzjoni għall-ivvjaġġar (ETIAS) f'Settembru 2018. Din is-sistema tal-IT ser tintuża biex twettaq verifiki minn qabel fuq vjaġġaturi eżenti mill-viża u, fejn meħtieġ, dawn ma jingħatawx awtorizzazzjoni għall-ivvjaġġar.
Hija ser tkun simili għal sistemi eżistenti fis-seħħ fl-Istati Uniti, fil-Kanada u fl-Awstralja, fost oħrajn, u ser iġġib diversi benefiċċji bħal:
- sigurtà interna msaħħa
- prevenzjoni aħjar tal-immigrazzjoni illegali
- tnaqqis tar-riskji għas-saħħa pubblika u tad-dewmien fil-fruntieri
L-ETIAS ser tiġi żviluppata minn eu-LISA, li hija l-aġenzija tal-UE li tiġġestixxi s-sistemi tal-IT fuq skala kbira fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja.
L-aħħar reviżjoni: 6 ta' Marzu 2025