L-eliminazzjoni tal-armi kimiċi

X'inhuma l-armi kimiċi?

L-armi kimiċi huma sustanzi kimiċi użati biex jikkawżaw mewt jew ħsara intenzjonati permezz tal-proprjetajiet tossiċi tagħhom. Il-munizzjon, l-apparati u tagħmir ieħor iddisinjati speċifikament biex jintużaw bħala armi kimiċi tossiċi jaqgħu wkoll taħt id-definizzjoni ta' armi kimiċi.

L-armi kimiċi jinkludu:

Sustanzi kimiċi tossiċi li, permezz tal-azzjoni kimika tagħhom fuq il-proċessi tal-ħajja, jistgħu jikkawżaw mewt, inkapaċitazzjoni temporanja jew ħsara permanenti lill-bnedmin jew lill-annimali.

Sustanzi reattivi kimiċi (prekursuri) li jieħdu sehem, fi kwalunkwe stadju u bi kwalunkwe metodu, fil-produzzjoni ta' sustanza kimika tossika.

Munizzjon u apparati ddisinjati speċifikament biex jagħmlu ħsara jew jikkawżaw il-mewt permezz tar-rilaxx ta' sustanzi kimiċi tossiċi, inkluż mortars, qxur tal-artillerija, missili, bombi, mini jew tankijiet tal-isprej.

Tagħmir iddisinjat speċifikament biex jintuża direttament b'rabta mal-użu tal-munizzjon jew it-tagħmir identifikat bħala armi kimiċi.

Projbizzjoni internazzjonali fuq l-armi kimiċi

Konvenzjoni dwar l-Armi Kimiċi

Il-konvenzjoni dwar il-projbizzjoni tal-iżvilupp, il-produzzjoni, il-ħażna u l-użu ta' armi kimiċi u dwar il-qerda tagħhom - magħrufa bħala l-Konvenzjoni dwar l-Armi Kimiċi (CWC) - hija trattat internazzjonali li għandu l-għan li jelimina kategorija sħiħa ta' armi ta' qerda massiva billi jipprojbixxi l-iżvilupp, il-produzzjoni, l-akkwist, il-ħażna, iż-żamma, it-trasferiment jew l-użu ta' armi kimiċi mill-istati partijiet.

Stabbilita fl-1997, għandha 193 stat parti u tfasslet biex tippromwovi dinja ħielsa mill-armi kimiċi.

L-istati partijiet kollha qablu li jiddiżarmaw kimikament billi jeqirdu kwalunkwe ħażna ta' armi kimiċi li jista' jkollhom u kwalunkwe faċilità li pproduċiethom, kif ukoll kwalunkwe arma kimika li abbandunaw fit-territorju ta' stati partijiet oħra fil-passat.

Is-CWC hija waħda mill-aktar arranġamenti ta' diżarm ta' suċċess fid-dinja, b'99.4% tal-istokkijiet iddikjarati ta' armi kimiċi meqruda b'mod verifikabbli.

Organizzazzjoni għall-Projbizzjoni ta' Armi Kimiċi

L-Organizzazzjoni għall-Projbizzjoni ta' Armi Kimiċi (OPCW) hija l-korp ta' implimentazzjoni għas-CWC.

L-UE tappoġġa b'mod qawwi u attiv is-CWC u l-OPCW, u hija l-akbar kontributur ta' finanzjament volontarju għall-attivitajiet tagħha, inkluż il-prevenzjoni li jerġgħu jitfaċċaw l-armi kimiċi, it-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-istati partijiet tas-CWC, l-universalizzazzjoni tas-sħubija fis-CWC, u l-ġlieda kontra l-impunità għall-użu ta' armi kimiċi.

Il-kontribuzzjonijiet annwali vvalutati flimkien tal-istati membri tal-UE jammontaw għal madwar 25% tal-baġit annwali regolari tal-OPCW.

L-OPCW tikkoopera mill-qrib man-Nazzjonijiet Uniti.

Fi Frar 2024, l-Unjoni Ewropea u l-OPCW ikkonkludew ftehim ta' kooperazzjoni, fil-forma ta' memorandum ta' qbil (MtQ).

Skont dan il-ftehim, l-UE u l-OPCW ser iżidu l-koordinazzjoni, il-kooperazzjoni strateġika u l-iskambju ta' fehmiet u informazzjoni tagħhom biex jimplimentaw is-CWC fil-fażi tagħha ta' wara l-qerda tal-armi kimiċi.

L-UE tappoġġa wkoll it-tisħiħ tal-effettività operazzjonali tal-OPCW permezz tad-deċiżjonijiet tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2021 u s-26 ta' Ġunju 2023.

• Id-Deċiżjoni tal-Kunsill tas-26 ta' Ġunju 2023 b'appoġġ għat-tisħiħ tal-effettività operazzjonali tal-OPCW (ġurnal uffiċjali tal-UE)
• Id-Deċiżjoni tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2021 b'appoġġ għat-tisħiħ tal-effettività operazzjonali tal-OPCW permezz tal-immaġni bis-satellita (ġurnal uffiċjali tal-UE)
• L-UE u l-OPCW iżidu l-kooperazzjoni (stqarrija għall-istampa, Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, 21 ta' Frar 2025)

L-impenn tal-UE fil-ġlieda kontra l-armi kimiċi

L-UE taħdem b'mod attiv lejn il-projbizzjoni u l-eliminazzjoni totali tal-armi kimiċi madwar id-dinja, f'konformità mal-istrateġija tal-UE kontra l-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva. Hija impenjata wkoll li tiġġieled kontra l-impunità għall-użu tal-armi kimiċi, inkluż permezz tal-użu ta' sanzjonijiet.

L-UE hija impenjata li tappoġġa l-implimentazzjoni sħiħa tal-Konvenzjoni dwar l-Armi Kimiċi.

Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-armi kimiċi

Fl-20 ta' Frar 2023, il-Kunsill adotta konklużjonijiet dwar id-diżarm kimiku u n-nonproliferazzjoni.

Fil-konklużjonijiet, il-Kunsill jenfasizza li l-użu tal-armi kimiċi, inkluż l-użu ta' kwalunkwe sustanza kimika tossika bħala arma, ikun min ikun, sew jekk stat u sew jekk attur mhux statali, ikun fejn ikun, u tkun xi tkun iċ-ċirkostanza, huwa inaċċettabbli u jeħtieġ li jiġi kkundannat b'mod vigoruż.

L-użu tal-armi kimiċi jikkostitwixxi ksur tad-dritt internazzjonali u jista' jkun delitt tal-gwerra jew delitt kontra l-umanità.

Billi ma jista' jkun hemm l-ebda impunità u dawk responsabbli għal tali atti jeħtieġ li jinżammu responsabbli, l-UE u l-istati membri tagħha huma sodi fid-determinazzjoni tagħhom li jkomplu bl-impenn tagħhom għal din il-kawża, b'mod partikolari permezz tas-sħubija kontra l-impunità għall-użu tal-armi kimiċi.

Il-Kunsill jemmen ukoll li hija r-responsabbiltà tal-komunità internazzjonali li tidentifika u żżomm responsabbli lill-awturi ta' kwalunkwe attakk b'armi kimiċi.

• Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar il-ħames konferenza ta' rieżami tal-armi kimiċi (stqarrija għall-istampa, 20 ta' Frar 2023)
• Strateġija tal-UE kontra l-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva
• Organizzazzjoni għall-Projbizzjoni ta' Armi Kimiċi

Sanzjonijiet kontra l-armi kimiċi

Bħala deterrent kontra l-proliferazzjoni u l-użu ta' armi kimiċi, f'Ottubru 2018, l-UE adottat qafas ta' sanzjonijiet iddedikat. Dan il-qafas ta' sanzjonijiet ġie estiż l-aħħar sas-16 ta' Ottubru 2026.

Is-sanzjonijiet huma mmirati lejn dawk li:

• huma direttament responsabbli għall-iżvilupp u l-użu ta' armi kimiċi
• jipprovdu appoġġ finanzjarju, tekniku jew materjali
• jassistu, jinkoraġġixxu jew huma assoċjati ma' dawk fil-kategoriji ta' hawn fuq

Bħalissa 31 individwu u 6 entitajiet huma sanzjonati f'dan il-qafas. Din il-lista attwali ta' individwi u entitajiet sanzjonati hija valida sas-16 ta' Ottubru 2026.

Ara wkoll

• Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Affarijiet ta' Diżarm (UNODA)
• Id-Diżarm, in-Nonproliferazzjoni u l-Kontroll tal-Esportazzjoni tal-Armi (Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna)
• Mibgħut speċjali għan-nonproliferazzjoni u d-diżarm (Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna)