Pjattaforma Ewropea kontra x-xogħol mhux iddikjarat
Fid-9 ta' April 2014, il-Kummissjoni pproponiet il-ħolqien ta' pjattaforma Ewropea kontra x-xogħol mhux iddikjarat. Il-pjattaforma ser tlaqqa' flimkien lill-Kummissjoni, is-sħab soċjali u l-awtoritajiet nazzjonali tal-UE responsabbli mill-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat, bħall-ispettorati tax-xogħol u l-awtoritajiet tas-sigurtà soċjali.
Dawn ser jiskambjaw informazzjoni u l-aħjar prattiki dwar il-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat. Il-pjattaforma ser tippromwovi wkoll taħriġ għal persunal minn diversi pajjiżi u ser tidentifika prinċipji komuni għall-ispezzjonijiet.
Xogħol mhux iddikjarat f'ċifri
- €200 - ammont medju li kull ċittadin Ewropew jonfoq fis-sena fuq prodotti u servizzi mhux iddikjarati
- €300 - id-dħul medju annwali mix-xogħol mhux iddikjarat
- 11% taċ-ċittadini Ewropej (1 minn kull 9) jgħidu li xtraw prodotti jew servizzi li jinvolvu xogħol mhux iddikjarat is-sena li għaddiet
- 15% sa 20% tal-PDG Ewropew huwa stima tal-ekonomija moħbija
Sors: Stħarriġ tal-Ewrobarometru, 'Undeclared work in the European Union' ('Xogħol mhux iddikjarat fl-Unjoni Ewropea')
Għaliex hi meħtieġa?
Ix-xogħol mhux iddikjarat huwa definit bħala kwalunkwe attività legali mħallsa li "mhix iddikjarata lill-awtoritajiet pubbliċi."
L-effetti negattivi tax-xogħol mhux iddikjarat jinħassu mill-ħaddiema, in-negozji u l-gvernijiet.
Għall-ħaddiema, ix-xogħol mhux iddikjarat jirriżulta fi:
- drittijiet tal-pensjoni aktar baxxi
- inqas aċċess għall-kura tas-saħħa
- kondizzjonijiet ħżiena tax-xogħol
- ksur potenzjali tad-drittijiet tal-impjieg
Għan-negozji joħloq kompetizzjoni inġusta peress li l-kumpanniji li ma jiddikjarawx il-ħaddiema tagħhom jiksbu vantaġġ inġust.
Għall-gvernijiet, ifisser telf ta' dħul mit-taxxa u s-sigurtà soċjali.
Ir-responsabbiltà għall-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat hija u ser tibqa' tal-istati membri. Il-pjattaforma proposta tgħinhom jiskambjaw informazzjoni, speċjalment f'sitwazzjonijiet transfruntieri fejn huwa diffiċli li x-xogħol mhux iddikjarat jiġi identifikat u penalizzat.
Il-pjattaforma ser timla vojt, peress li qabel ma kien hemm ebda kooperazzjoni fil-livell tal-UE bejn l-awtoritajiet nazzjonali li jiġġieldu kontra x-xogħol transfruntier mhux iddikjarat.
Kamp ta' applikazzjoni tal-azzjoni
Il-pjattaforma ser tkopri kull forma ta' xogħol mhux iddikjarat, inkluż impjieg indipendenti fittizju, li jintuża biex jaħbi l-impjieg ta' ħaddiem biex jiġu ffrankati t-taxxi u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali
Sħubija tal-Pjattaforma
Id-deċiżjoni toħloq pjattaforma li tinvolvi lill-istati membri kollha. Il-pjattaforma hija forum għall-prattikanti u mhux korp li jfassal il-politika.
Kull pajjiż ser jaħtar rappreżentant għoli biex iżomm kuntatt mal-awtoritajiet kollha responsabbli għall-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat fil-livell nazzjonali. Barra minn hekk, il-Kummissjoni u 4 rappreżentanti tas-sħab soċjali organizzati fuq il-livell tal-UE (2 minn negozji u 2 minn trade unions) ser ikunu wkoll membri tal-pjattaforma.
Sħab soċjali minn setturi b’inċidenza għolja ta’ xogħol mhux iddikjarat, rappreżentanti tal-Eurofound, l-aġenzija Ewropea għas-sigurtà u s-saħħa fuq il-post tax-xogħol (EU-OSHA), l-ILO u l-pajjiżi taż-ŻEE ukoll ser ikunu involuti fil-ħidma tal-pjattaforma.
Azzjonijiet
Il-ħidma tal-pjattaforma ser tkopri aspetti differenti tax-xogħol mhux iddikjarat, li huma relatati mal-liġi tax-xogħol, is-saħħa u s-sigurtà, is-sigurtà soċjali u t-tassazzjoni.
Il-pjattaforma ser:
- tippermetti li esperti minn madwar l-UE jikkondividu informazzjoni u l-aħjar prattiki
- teżamina għodod nazzjonali u tal-UE għall-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat
- tesplora modi ġodda biex jiġi indirizzat ix-xogħol transfruntier mhux iddikjarat billi ttejjeb il-qsim ta' data bejn l-amministrazzjonijiet nazzjonali u tidentifika prinċipji komuni għall-ispezzjonijiet
- tippromwovi sessjonijiet ta' taħriġ konġunti u skambji ta' persunal
Fil‑Kunsill
Il-Kummissjoni ressqet il-proposta tagħha lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew fid-9 ta' April 2014. Il-presidenza tal-Kunsill u l-Parlament laħqu qbil proviżorju wara sensiela ta’ laqgħat ta' trilogu fil-11 ta’ Novembru 2015. Fl-20 ta’ Novembru 2015, il-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti approva t-test ta' kompromess innegozjat mal-Parlament Ewropew.
Fit-2 ta’ Frar 2016, il-Parlament Ewropew adotta d-deċiżjoni li tistabbilixxi pjattaforma li tindirizza x-xogħol mhux iddikjarat fl-ewwel qari. Il-Kunsill adottaha formalment fl-24 ta’ Frar 2016.
Dħul fis-seħħ
Id-deċiżjoni ġiet ffirmata mill-presidenti taż-żewġ istituzzjonijiet u ppubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea fil-11 ta' Marzu 2016. Il-pjattaforma tnediet uffiċjalment f'Mejju 2016.