Cearta aerphaisinéirí

An chaoi a gcosnaíonn an tAontas aerphaisinéirí

Cosnaítear aerphaisinéirí san Aontas le réimse beart arb é is aidhm dóibh cearta na n-aerphaisinéirí a chosaint i gcás moilleanna, cealuithe nó imeachtaí eile a mbíonn tionchar acu ar a bpleananna taistil.

Tá rialacha chun aerphaisinéirí a chosaint i bhfeidhm ó bhí 2004 ann.

An méid a chumhdaítear le rialacha an Aontais

Le rialacha an Aontais maidir le cearta aerphaisinéirí, leagtar síos bearta chun taistealaithe a chúiteamh i gcás ina gcuirtear isteach ar a dturas. Sna bearta cumhdaítear na cúiseanna is minice le cur isteach.

Cuairt a chur ar ceal

Bagáiste caillte

Moill tráth an imeachta

Bagáiste a bhfuil damáiste déanta dó

Teacht isteach déanach

Gortú le linn an turais

An ceart chun cúitimh i gcás eitilt atá curtha ar ceal nó a bhfuil moill uirthi

Is féidir paisinéirí a chúiteamh i gcás eitilt a bhfuil moill uirthi nó atá curtha ar ceal. Má tá eitilt níos mó ná 3 uair an chloig déanach nó má chuirtear ar ceal í níos lú ná 14 lá roimh imeacht, d’fhéadfadh paisinéir a bheith i dteideal cúiteamh a fháil as an méid seo a leanas:

• €250 do gach eitilt 1 500 km nó níos giorra
• €400 do gach eitilt nó eitilt laistigh den Aontas idir 1 500 km agus 3 500 km
• €600 do gach eitilt eile

Cé atá clúdaithe faoi na rialacha?

Ní gá do phaisinéirí a bheith ina saoránaigh den Aontas chun go gcosnófar iad leis na rialacha. Tá feidhm ag cearta aerphaisinéirí an Aontais maidir le gach paisinéir:

• a eitlíonn laistigh den Aontas
• a imíonn as an Aontas chuig tír nach bhfuil san Aontas
• a thagann isteach san Aontas ó thír nach bhfuil san Aontas ar aerlínte de chuid an Aontais

Rialacha níos soiléire agus níos láidre d’aerphaisinéirí

Leis na rialacha nuashonraithe maidir le haerphaisinéirí a formheasadh i mí Iúil 2026, bunaíodh córas cosanta níos láidre fós don aerthaisteal, rud a thugann rochtain do thaistealaithe ar bhearta cúiteacha iomadúla.

Dhírigh an nuashonrú ar an reachtaíocht ar dhá ghné:

• cearta paisinéirí atá ann cheana a shoiléiriú
• cearta nua

• Imréiteach deiridh tugtha ag an gComhairle le haghaidh cearta aerphaisinéirí níos láidre (preaseisiúint, an 13 Iúil 2026)

Cearta neartaithe agus soiléirithe

Rinneadh roinnt cearta paisinéirí atá ann cheana a neartú agus a shoiléiriú sna rialacha nuashonraithe, lena n-áirítear:

• an ceart chun athródaithe
• an ceart chun cúnaimh
• an ceart chun faisnéise agus cumarsáid níos éasca le haerlínte

An ceart chun athródaithe

Ní mór d’aerlínte an deis a thabhairt do phaisinéirí go ndéanfaí iad a athródú a luaithe is féidir, lena n-áirítear chuig aerfort malartach, ar eitiltí arna n-oibriú ag iompróirí eile nó trí mhodhanna iompair malartacha a úsáid, i gcás inarb iomchuí.

Ina theannta sin, má theipeann ar aerlíne athródú iomchuí a chur ar fáil faoi cheann 3 uair an chloig de chur isteach, féadfaidh paisinéirí an t-athródú a shocrú iad féin agus aisíocaíocht suas le ceithre oiread chostas bunaidh an ticéid a éileamh.

Ní mór don aerlíne paisinéirí a athródú ar a costas féin agus faoi dhálaí iompair inchomparáide. Níor cheart, mar shampla, iallach a chur ar phaisinéirí nasceitiltí iomadúla a thógáil má chuir siad eitilt dhíreach in áirithe.

An ceart chun cúnaimh

Tá an ceart chun cúnaimh (sólaistí, bia, cóiríocht) níos soiléire anois. Tá aerphaisinéirí i dteideal:

• sólaistí gach 2 uair an chloig den tréimhse feithimh
• béile tar éis 3 uair an chloig, agus gach 5 uair an chloig ina dhiaidh sin (suas le trí bhéile in aghaidh an lae)
• rochtain idirlín agus dhá ghlao gutháin

Mura gcuireann an aerlíne an cúnamh sin sin ar fáil, féadfaidh paisinéirí a a gcuid socruithe féin a dhéanamh agus aisíocaíocht a fháil ina dhiaidh sin. Ní mór d’aerlínte speansais riachtanacha, réasúnacha agus chomhréireacha a aisíoc laistigh de 14 lá féilire ón iarraidh a fháil.

An ceart chun faisnéise agus trédhearcacht praghsanna níos fearr

Beidh aerphaisinéirí níos eolaí faoina gcearta. I gcás ina bhfuil coinne ag aerlíne go gcuirfear moill ar eitilt, ní mór paisinéirí a chur ar an eolas láithreach nuair is féidir, agus ar a dhéanaí faoin am imeachta sceidealaithe a luaitear ar an ticéad. Ní mór d’aerlínte bealach amháin ar a laghad atá saor in aisce agus éifeachtúil a thairiscint do phaisinéirí chun cumarsáid a dhéanamh leis an aerlíne.

Cearta nua

Tugtar isteach roinnt cearta nua leis an gcomhaontú freisin, ina measc:

• ardchaighdeáin seirbhíse do dhaoine a bhfuil riachtanais shonracha acu
• toirmeasc ar chead bordála a dhiúltú ar eitiltí fillte toisc nach raibh paisinéir ar an eitilt amach (‘paisinéir nach dtagann’)
• an oibleagáid táillí aeir a chur ar taispeáint, bagáiste láimhe san áireamh

Coimircí do dhaoine a bhfuil riachtanais shonracha acu

Sna rialacha athbhreithnithe, tugtar aird ar leith ar dhaoine a bhfuil riachtanais shonracha acu, mar shampla, daoine faoi mhíchumas nó daoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe, mionaoisigh neamhthionlactha agus paisinéirí torracha.

Áirítear an méid seo a leanas ar na forálacha a bhaineann le daoine a bhfuil riachtanais shonracha acu:

• cearta cúitimh nua i gcás nach gcuireann aerfoirt cúnamh leordhóthanach ar fáil
• cearta tosaíochta i gcás cúnaimh agus athródú
• an ceart taisteal le trealamh soghluaisteachta agus le madraí cuidithe gan árachas breise a íoc
• an ceart chun athsholáthar a fháil le haghaidh trealamh soghluaisteachta gan aon chostas má chailltear é nó má dhéantar damáiste dó

Beidh sé de cheart freisin ag teaghlaigh atá ag taisteal le leanaí, chomh maith leis an duine atá ag tionlacan paisinéara a bhfuil riachtanais shonracha aige, a bheith ina suí le chéile saor in aisce.

Dualgas maidir le táillí aeir, bagáiste láimhe san áireamh, a chur ar taispeáint

Chun comparáidí táillí idir aerlínte a éascú, ní mór táillí aeir, mar atá lamháltas le haghaidh bagáiste láimhe, a chur ar taispeáint mar réamhshocrú sula gcuirfear tús le haon phróiseas áirithinte. Mura mian le paisinéir bagáiste láimhe a chur san áireamh, féadfaidh an aerlíne táille aeir a thairiscint fós nach bhfuil bagáiste láimhe san áireamh inti.

Bíonn paisinéirí i dteideal earra pearsanta amháin a thabhairt leo ar an aerárthach i gcónaí. Ba cheart earra pearsanta (mar shampla mála láimhe nó mála droma beag) a bheith 40 cm x 30 cm x 15 cm ar a mhéad nó ba cheart gur leor an spás faoin suíochán os comhair an phaisinéara dó.