Aeriompar

Ag eascairt as an gcomhaontú sealadach a thángthas air le Parlaimint na hEorpa i mí Aibreáin 2023, ghlac an Chomhairle an rialachán i mí Dheireadh Fómhair 2023.

• An tionscnamh ‘RefuelEU Aviation’: dlí nua glactha ag an gComhairle chun an earnáil eitlíochta a dhícharbónú (preaseisiúint, an 9 Deireadh Fómhair 2023)

Inbhuanaitheacht na heitlíochta idirnáisiúnta

Tá tíortha uile an Aontais ina gcomhaltaí den Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO). Tá siad ag obair, in éineacht leis na comhaltaí eile, chun feidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta a fheabhsú.

D’fhonn éifeachtaí díobhálacha na heitlíochta sibhialta idirnáisiúnta ar an aeráid a íoslaghdú agus d’fhonn fás inbhuanaithe na heitlíochta idirnáisiúnta a chur chun cinn, tá ICAO ag obair ar roinnt beart. Ar na bearta sin, tá:

• feabhas a chur ar theicneolaíocht aerárthaí
• feabhsuithe oibríochtúla
• breoslaí eitlíochta inbhuanaithe
• CORSIA (an scéim fritháirithe agus laghdaithe carbóin don eitlíocht idirnáisiúnta)

I mí an Mheithimh 2020, dhearbhaigh an tAontas go raibh sé rannpháirteach in CORSIA ó thús na céime deonaí an 1 Eanáir 2021. Ina theannta sin, ghlac an Chomhairle cinneadh i mí na Nollag 2022 chun a ligean do na Ballstáit cuid d’oibleagáidí CORSIA a chomhlíonadh.

In 2023, ghlac an tAontas an t-athbhreithniú ar chóras trádála astaíochtaí an Aontais (CTA), a bhain leis an eitlíocht freisin. Is cuid den phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ é an t-athbhreithniú. Is é is aidhm dó rannchuidiú na hearnála le beartas aeráide an Aontais a mhéadú agus CORSIA a chur chun feidhme san Aontas.

• Cinneadh maidir leis na ceanglais fritháirimh ar astaíochtaí aeriompair (CORSIA) glactha ag an gComhairle (preaseisiúint, an 19 Nollaig 2022)
• ‘Oiriúnach do 55’: príomhphíosaí reachtaíochta glactha ag an gComhairle chun spriocanna aeráide 2030 a bhaint amach (preaseisiúint, an 25 Aibreán 2023)
• An Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta – ICAO

Aerspás Eorpach Aonair

Faoin Aerspás Eorpach Aonair, tá institiúidí an Aontais ag obair ar rialacha agus cuspóirí coiteanna a fhorbairt chun aerspás na hEorpa a bhainistiú. Ba cheart go gcuideodh an bainistiú éifeachtúil aerthráchta le hastaíochtaí ón earnáil a laghdú, chomh maith le hacmhainneacht leordhóthanach agus gnóthachain chostéifeachtúlachta a chinntiú.

Tá togra leasaithe curtha ar aghaidh ag an gCoimisiún chun an rialachán atá ann cheana a athrú an 22 Meán Fómhair 2020. I mí an Mheithimh 2021, chomhaontaigh an Chomhairle cur chuige ginearálta maidir leis an athchóiriú ar an Aerspás Eorpach Aonair

I mí an Mhárta 2024, tháinig an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa ar chomhaontú sealadach maidir leis an athchóiriú, agus ina dhiaidh sin ghlac an dá institiúid an comhaontú. Síníodh an gníomh deiridh an 23 Deireadh Fómhair 2024 agus foilsíodh é in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh an 11 Samhain 2024.

• Athchóiriú an aerspáis aonair: Seasamh ar an gcéad léamh glactha ag an gComhairle agus ag an bParlaimint chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht bhainistiú an aerspáis san Aontas (preaseisiúint, an 26 Meán Fómhair 2024)

Cearta aerphaisinéirí

Cosnaíonn na rialacháin maidir le cearta aerphaisinéirí agus dliteanas aerlíne leasanna aerphaisinéirí san Aontas cheana féin, má dhiúltaítear cead bordála dóibh nó má chuirtear moill ar a n-eitilt nó má chuirtear ar ceal í. Léiríonn siad freisin na cearta atá ag aerphaisinéirí i gcás tionóiscí nó má chailltear, má scriostar nó má dhéantar damáiste dá mbagáiste.

Mar gheall ar easpa soiléireachta maidir le prionsabail áirithe a luaitear sa téacs, áfach, moladh nuashonrú ar na tograí in 2013.

Tar éis caibidlíocht fhada le Parlaimint na hEorpa, i mí Iúil 2026 ghlac an Chomhairle rialacha nuashonraithe. Leis an gcreat nua, neartófar agus soiléireofar cearta paisinéirí.

Beidh na rudaí a leanas san áireamh leis na rialacha nuashonraithe:

• treoir níos soiléire maidir le conas cúiteamh a éileamh i gcásanna cealaithe agus moille
• cúnamh breise le linn suaití
• cearta nua maidir le paisinéirí nach dtagann agus bagáiste láimhe, agus do dhaoine a bhfuil riachtanais shonracha acu
• cearta feabhsaithe do phaisinéirí a athródaítear

• Imréiteach deiridh tugtha ag an gComhairle le haghaidh cearta aerphaisinéirí níos láidre (preaseisiúint, an 13 Iúil 2026)

An tsábháilteacht eitlíochta

Tá córas sábháilteachta eitlíochta na hEorpa bunaithe ar rialacha comhchoiteanna sábháilteachta a bhfuil feidhm acu i dtíortha uile an Aontais. Is iad an Coimisiún Eorpach, Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (EASA), agus údaráis eitlíochta náisiúnta a dhéanann maoirseacht ar na rialacha sin. Cumhdaítear leo príomhréimsí mar shampla sábháilteacht aerárthaí, oiliúint píolótaí, aerfoirt, oibríochtaí eitilte, agus seirbhísí aerthráchta.

Ní mór do gach aerlíne atá ag oibriú san Aontas Eorpach na rialacha sábháilteachta sin a chomhlíonadh. Iad siúd nach bhfuil toirmiscthe agus nach bhfuil curtha ar liosta aershábháilteachta an Aontais – liosta a thugtar cothrom le dáta go rialta agus a chuidíonn le paisinéirí a chosaint trína gcur ar an eolas faoi aerlínte a d’fhéadfadh a bheith neamhshábháilte.

• Tuilleadh sonraí maidir le sábháilteacht eitlíochta (an Coimisiún Eorpach)
• Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa

Tuilleadh eolais faoi mhodhanna eile iompair

Léigh faoi bheartais an Aontais maidir le hiompar d’iarnród, iompar de bhóthar agus iompar muirí.

• Iompar d’iarnród

• Iompar de bhóthar

• Iompar muirí