Spjegazzjoni tal-materja prima kritika

X'inhi l-materja prima kritika u għalfejn tintuża?

Il-metalli, il-minerali u l-materjali naturali huma l-elementi kostitwenti ta' ħafna prodotti li huma parti mill-ħajja tagħna ta' kuljum. Dik il-materja prima li hija l-aktar importanti għall-ekonomija u li għandha riskju kbir marbut mal-provvista tagħha tissejjaħ materja prima kritika.

Il-materja prima kritika (CRMs) hija essenzjali għall-funzjonament u għall-integrità ta' firxa wiesgħa ta' industriji ewlenin madwar l-UE. Dawn l-industriji jinkludu l-enerġija rinnovabbli, il-manifattura tal-karozzi, it-teknoloġiji diġitali u d-difiża. Is-CRMs jinstabu wkoll f'bosta apparati ta' kuljum bħal smartphones, karozzi elettriċi, turbini eoliċi, fertilizzanti tal-pjanti jew inġenji tal-ajru.

Teknoloġija tal-vibrazzjoni fil-mobiles= tungstenu

Vetturi elettriċi = litju, kobalt u nikil

Turbini eoliċi = boron

Mill-34 materja prima kritika identifikata, inħolqot lista speċifika ta' materja prima strateġika (SRMs*) (ara s-17-il materja prima strateġika bl-isfar skur hawn taħt) għall-materjali li d-domanda għalihom hija mistennija tisboq il-provvista fis-snin li ġejjin, minħabba l-importanza ekonomika tagħhom (li tistimola d-domanda) u r-rekwiżiti kumplessi tal-produzzjoni (li jirrestrinġu l-provvista).

Din il-lista ser tiġi rieżaminata regolarment.

*SRMs f'Elementi Tqal tal-Materjali tal-Art Rari (HREEs) u f'Elementi Ħfief tal-Materjali tal-Art Rari (LREEs): Nd, Pr, Tb, Dy, Gd, Sm, u Ce

L-importanza ekonomika tal-materja prima kritika

Il-materja prima kritika hija essenzjali għall-ekonomija tal-Ewropa u għat-teknoloġiji li jixprunaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali. Dawn huma komponenti ewlenin fil-batteriji, fil-vetturi elettriċi, fit-turbini eoliċi, fis-semikondutturi, fit-teknoloġiji tal-IA u fis-sistemi tad-difiża.

Hekk kif id-domanda f'dawn is-setturi qed tikber, fl-Ewropa u madwar id-dinja, l-aċċess sigur għal dawn il-materjali qed isir dejjem aktar importanti għall-kompetittività industrijali, l-innovazzjoni u s-sigurtà ekonomika tal-UE.

Domanda għal materjali fl-Unjoni Ewropea (xenarju ta' domanda għolja)

Id-data tirrappreżenta tbassir tad-domanda għas-CRM għal ħames setturi strateġiċi tal-UE: is-sorsi ta' enerġija rinnovabbli, il-mobbiltà elettrika (elettromobbiltà), l-industrija, it-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT), u l-ajruspazju u d-difiża.

Il-provvista u d-domanda globali

Il-materja prima kritika tinkiseb l-aktar minn barra l-UE minħabba d-distribuzzjoni mhux uniformi tagħha madwar id-dinja, id-differenzi fl-aċċettazzjoni soċjali (marbuta mal-impatti territorjali lokali) u l-użi tal-art li jikkompetu bejn l-attivitajiet ekonomiċi.

Bħalissa, l-UE tiddependi ferm fuq għadd limitat ta' pajjiżi għal diversi CRMs. F'xi każijiet, l-UE tiddependi kważi kompletament fuq fornitur wieħed. Dan huwa partikolarment il-każ għal ċerti elementi tal-materjali tal-art rari u materjali strateġiċi oħra bħal-litju, li jiġu importati minn għadd żgħir ħafna ta' pajjiżi produtturi.

Fornituri ewlenin ta' CRM lill-UE

Din il-konċentrazzjoni ta' ktajjen tal-provvista globali għas-CRMs f'għadd żgħir ta' pajjiżi tesponi lill-UE għal tfixkil fil-provvista marbut ma' tensjonijiet ġeopolitiċi, restrizzjonijiet kummerċjali jew domanda globali li qed tiżdied u tikkompeti. Minħabba li dawn il-materjali huma essenzjali għas-setturi strateġiċi, it-tfixkil jista' jaffettwa l-industrija Ewropea, il-kompetittività u l-istabbiltà ekonomika.

Barra minn hekk, mill-2024, ir-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni ta' pajjiżi terzi ta' elementi tal-materjali tal-art rari u materjali kritiċi oħra żiedu l-ħtieġa li tiġi aċċellerata l-istrateġija tad-diversifikazzjoni tal-UE.

Pereżempju, mill-2023, iċ-Ċina adottat sensiela ta' miżuri ta' kontroll tal-esportazzjoni, li jkopru s-CRMs bħall-grafit, il-gallju, it-tungstenu, il-bismut, il-ġermanju u l-materjali tal-art rari. Dawn il-miżuri japplikaw ukoll għal ċerti prodotti u tagħmir tal-batteriji użati għall-ipproċessar ta' elementi tal-materjali tal-art rari.

Iċ-Ċina qed tkompli tiżviluppa r-reġim ta' kontroll tal-esportazzjoni tagħha, inkluż għal ċerti CRMs u prodotti relatati. Dan iżid l-inċertezza għall-operaturi industrijali tal-UE u għandu implikazzjonijiet għas-sigurtà ekonomika tal-UE u l-isforzi tagħha biex tnaqqas id-dipendenzi strateġiċi.

Fl-istess waqt, atturi globali oħra żiedu l-isforzi tagħhom biex jiżguraw l-aċċess għas-CRM għall-industriji tagħhom billi ffinanzjaw proġetti tas-CRM u ddiversifikaw il-provvisti tagħhom bi sħubijiet.

L-Att tal-UE dwar il-materja prima kritika

L-att Ewropew dwar il-materja prima kritika daħal fis-seħħ fit-23 ta' Mejju 2024. L-objettiv ewlieni tiegħu huwa li jnaqqas id-dipendenza tal-UE fuq fornituri ta' materja prima strateġika minn pajjiżi terzi.

L-att jistabbilixxi erba' punti ta' riferiment mhux vinkolanti għall-2030:

• tal-inqas 10% tal-konsum annwali tal-UE għandu jiġi estratt minn minjieri fl-UE
• tal-inqas 40% għandu jiġi pproċessat domestikament
• tal-inqas 25% għandu jiġi mir-riċiklaġġ fl-UE
• u l-ebda pajjiż terz waħdu ma jirrappreżenta aktar minn 65% tal-provvista tal-UE.

L-att jippromwovi wkoll il-progress teknoloġiku u l-effiċjenza fir-riżorsi biex jgħin jimmodera ż-żieda mistennija fid-domanda tal-UE għal materja prima kritika u strateġika.

• Awtonomija strateġika: il-Kunsill jagħti l-approvazzjoni finali tiegħu għall-att dwar il-materja prima kritika (stqarrija għall-istampa, 18 ta' Marzu 2024)