Il-Faċilità għall-Ukrajna
Il-Faċilità għall-Ukrajna hija strument tal-UE li jipprovdi lill-Ukrajna sa €50 biljun f'self u għotjiet biex jgħin fl-irkupru, ir-rikostruzzjoni u l-modernizzazzjoni tagħha.
X'inhi l-Faċilità għall-Ukrajna?
L-UE hija impenjata fis-sod li tikkontribwixxi għat-tiswija, l-irkupru u r-rikostruzzjoni tal-Ukrajna. Hija lesta tipprovdi appoġġ sostnut, speċjalment għat-triq tal-Ukrajna lejn l-adeżjoni tagħha mal-UE. Għal dan l-għan, l-UE ħolqot mekkaniżmu ġdid li jiġbor flimkien l-appoġġ bilaterali pprovdut mill-UE lill-Ukrajna fi strument uniku wieħed, li jiżgura l-koordinazzjoni u l-effiċjenza.
Il-Faċilità għall-Ukrajna tipprovdi appoġġ finanzjarju prevedibbli għall-Ukrajna matul il-perjodu 2024-2027.
Il-faċilità għandha l-għan li tappoġġa:
- l-istabbiltà makrofinanzjarja, l-irkupru u l-modernizzazzjoni
- riformi
- servizzi pubbliċi mingħajr interruzzjoni
- is-soċjetà ċivili
- il-mobilizzazzjoni ta' investimenti fis-settur privat
Il-faċilità hija mfassla bħala strument flessibbli u koerenti adattat għall-isfidi mingħajr preċedent li jiġi appoġġat pajjiż li jinsab fi gwerra. Għandha l-għan li tiżgura l-prevedibbiltà, it-trasparenza u l-akkontabbiltà tal-fondi. Hija organizzata madwar tliet pilastri.
Pilastru 1: appoġġ finanzjarju għall-Ukrajna
Appoġġ tal-UE għall-pjan għall-Ukrajna (imħejji mill-gvern tal-Ukrajna mal-Kummissjoni Ewropea) permezz ta' għotjiet u self.
Pilastru 2: qafas ta' investiment għall-Ukrajna
Attrazzjoni u mobilizzazzjoni ta' investimenti pubbliċi uprivati fl-irkupru u r-rikostruzzjoni tal-Ukrajna (fl-għamla ta' garanziji baġitarji, strumenti finanzjarji jew operazzjonijiet ta' taħlit).
Pilastru 3: programmi ta' assistenza lill-Ukrajna
Assistenza teknika għall-gvern tal-Ukrajna (dwar il-liġijiet tal-UE u r-riformi strutturali) u appoġġ għas-soċjetà ċivili.
Donaturi oħra, bħal pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali, huma mħeġġa jikkontribwixxu għall-faċilità.
Fis-6 ta' Frar 2024, il-Kunsill u l-Parlament laħqu ftehim proviżorju dwar il-proposta biex tiġi stabbilita l-Faċilità għall-Ukrajna.
Fit-28 ta' Frar 2024, il-Kunsill ta l-approvazzjoni finali għar-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-baġit fit-tul tal-UE, inkluż l-istabbiliment tal-faċilità. Id-deċiżjoni daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Marzu 2024.
X'inhuma l-kundizzjonijiet tal-appoġġ?
Il-gvern tal-Ukrajna ppreżenta l-"pjan għall-Ukrajna" f'Marzu 2024. Il-pjan kien prekundizzjoni biex l-Ukrajna tirċievi l-finanzjament, u jistipula:
- il-viżjoni tal-Ukrajna għall-irkupru, ir-rikostruzzjoni u l-modernizzazzjoni tal-pajjiż
- ir-riformi ppjanati bħala parti mill-proċess ta' adeżjoni mal-UE
Il-pjan jenfasizza r-riformi strutturali u l-investimenti fis-setturi bl-akbar potenzjal ta' tkabbir. Jindirizza t-titjib fl-amministrazzjoni pubblika, filwaqt li jenfasizza l-governanza tajba, l-aderenza mal-istat tad-dritt u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-frodi.
Fl-14 ta' Mejju 2024, il-Kunsill ta valutazzjoni pożittiva tal-"pjan għall-Ukrajna", u nnota b'mod partikolari li - bis-saħħa ta' dan il-pjan - l-Ukrajna tissodisfa l-prekundizzjoni għal appoġġ fl-ambitu tal-Faċilità għall-Ukrajna.
Il-pagamenti lill-Ukrajna jiġu żborżati mill-UE soġġetti għall-implimentazzjoni tar-riforma u l-investimenti miftiehma permezz tal-passi kwalitattivi u kwantitattivi mniżżla fid-deċiżjoni rilevanti tal-Kunsill.
Barra minn hekk, l-appoġġ finanzjarju taħt il-"pjan għall-Ukrajna" huwa disponibbli fuq il-prekundizzjoni li l-Ukrajna tkompli tiddefendi u tirrispetta mekkaniżmi demokratiċi effettivi.
X'inhu l-baġit totali tal-faċilità?
L-ammont globali tal-faċilità huwa ta' €50 biljun għall-perjodu mill-2024 sal-2027 għat-tipi kollha ta' appoġġ. Il-mexxejja tal-UE qablu dwar dan l-ammont fil-kuntest tar-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-baġit fit-tul attwali tal-UE għall-2021-2027 (qafas finanzjarju pluriennali, QFP), fl-1 ta' Frar 2024.
Il-faċilità hija mgħammra b'qafas robust għall-awditjar u l-kontroll. Bord tal-awditjar iddedikat u indipendenti ser jiskrutinizza l-użu tal-fondi.
Il-baġit totali ta' €50 biljun huwa pprovdut kemm permezz ta' self (€33 biljun) kif ukoll permezz ta' għotjiet (€17 biljun).
Strument speċjali ġdid, ir-riżerva għall-Ukrajna, ġie propost fil-kuntest tar-reviżjoni tal-QFP u ser ikopri l-għotjiet. Is-self ser jiġi garantit permezz tal-marġni ta' manuvra tar-riżorsi proprji, b'mod simili għall-finanzjament attwali taħt il-programm ta' assistenza makrofinanzjarja "plus" (AMF+).
Il-marġni ta' manuvra huwa d-differenza bejn l-ammont massimu ta' riżorsi li l-Kummissjoni tista' titlob lill-istati membri jikkontribwixxu f'sena partikolari u l-fondi li l-Kummissjoni fil-fatt tkun teħtieġ biex tkopri l-ispejjeż previsti mill-baġit.
X'appoġġ tat l-UE s'issa?
Sat-8 ta' Ġunju 2026, il-Kunsill approva seba' pagamenti regolari fl-ambitu tal-Faċilità għall-Ukrajna u b'kollox ġew mobilizzati €40.4 biljun.
Għaliex strument ġdid?
Il-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna kkawżat danni għall-Ukrajna li jammontaw għal mijiet ta' biljuni.
Huwa stmat li l-ispejjeż tar-rikostruzzjoni huma $486 biljun matul l-għaxar snin li ġejjin, li jirriżultaw f'telf ta' aċċess għas-swieq finanzjarji u fi tnaqqis sinifikanti fid-dħul pubbliku, filwaqt li n-nefqa pubblika biex tiġi indirizzata s-sitwazzjoni umanitarja u biex tinżamm il-kontinwità tas-servizzi tal-istat żdiedet ferm.
Bil-faċilità, l-UE ser ikollha strument unifikat u legali disponibbli li jiżgura approċċ konsistenti u trasparenti u rispons ta' politika koerenti u integrat għas-sitwazzjoni tal-Ukrajna. Il-faċilità ser tissostitwixxi l-appoġġ eżistenti permezz tal-programm AMF+ u l-istrument ta' viċinat, ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp u ta' kooperazzjoni internazzjonali (NDICI).
Fl-istess ħin, il-faċilità ser tagħmilha possibbli li l-isforzi ta' rkupru, rikostruzzjoni u modernizzazzjoni tal-Ukrajna jintrabtu mat-triq lejn l-adeżjoni tagħha mal-UE. Bil-ħolqien tal-pjan għall-Ukrajna, il-fondi ser jiġu żborżati malli jsiru r-riformi u l-investimenti settorjali u strutturali.
Il-faċilità tipprovdi wkoll perspettiva ċara ta' nofs it-terminu, b'finanzjament prevedibbli għall-perjodu 2024-2027. Il-prevedibbiltà hija importanti għall-Ukrajna, iżda wkoll għas-sħab internazzjonali u għal donaturi oħra.
Ara wkoll
Solidarjetà tal-UE mal-Ukrajna
Il-gwerra tar-Russja kontra l-Ukrajna
Appoġġ militari tal-UE għall-Ukrajna
L-aħħar reviżjoni: 9 ta' Ġunju 2026