Il-Faċilità għall-Ukrajna
Il-Faċilità għall-Ukrajna tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Ukrajna biex jissaħħu l-istabbiltà makrofinanzjarja, l-irkupru u l-modernizzazzjoni tal-pajjiż, l-amministrazzjoni pubblika tagħha tkompli taħdem u jiġu appoġġati l-isforzi tagħha ta' riforma.
X'inhi l-Faċilità għall-Ukrajna?
Il-Faċilità għall-Ukrajna hija strument li jippermetti lill-UE tipprovdi lill-Ukrajna b'aktar minn €50 biljun f'appoġġ finanzjarju stabbli u prevedibbli tul il-perjodu 2024-2027.
Il-faċilità għandha l-għan li tappoġġa:
- l-istabbiltà makrofinanzjarja, l-irkupru u l-modernizzazzjoni
- riformi
- servizzi pubbliċi mingħajr interruzzjoni
- is-soċjetà ċivili
- il-mobilizzazzjoni ta' investimenti fis-settur privat
L-istabbiliment tal-Faċilità għall-Ukrajna fi Frar 2024 għal darb'oħra wera l-impenn tal-UE li tappoġġa lill-Ukrajna fid-dawl tal-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja u fi triqitha lejn is-sħubija fl-UE.
Il-faċilità hija mfassla bħala strument flessibbli u koerenti adattat għall-isfidi mingħajr preċedent li jiġi appoġġat pajjiż li jinsab fi gwerra. Għandha l-għan li tiżgura l-prevedibbiltà, it-trasparenza u l-akkontabbiltà tal-fondi, u hija organizzata madwar tliet pilastri.
Pilastru 1: appoġġ finanzjarju għall-Ukrajna
L-għoti ta' appoġġ għall-pjan għall-Ukrajna (imħejji mill-gvern Ukren flimkien mal-Kummissjoni Ewropea) permezz ta' għotjiet u self.
Pilastru 2: qafas ta' investiment għall-Ukrajna
Attrazzjoni u mobilizzazzjoni ta' investimenti pubbliċi uprivati fl-irkupru u r-rikostruzzjoni tal-Ukrajna (fl-għamla ta' garanziji baġitarji, strumenti finanzjarji jew operazzjonijiet ta' taħlit).
Pilastru 3: programmi ta' assistenza lill-Ukrajna
L-għoti ta' assistenza teknika għall-gvern Ukren (fir-rigward tal-liġijiet tal-UE u r-riformi strutturali) u appoġġ għas-soċjetà ċivili.
Il-Faċilità għall-Ukrajna tippermetti lill-istati membri tal-UE, pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali jikkontribwixxu fuq bażi volontarja.
X'inhu l-baġit totali tal-faċilità?
Il-baġit inizjali tal-faċilità għall-perjodu mill-2024 sal-2027 kien ta' €50 biljun. Il-mexxejja tal-UE qablu dwar dan l-ammont fil-kuntest tar-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-baġit fit-tul attwali tal-UE għall-2021-2027 (qafas finanzjarju pluriennali, jew QFP), fl-1 ta' Frar 2024.
Il-baġit totali ta' €50 biljun qed jiġi provdut kemm permezz ta' self (madwar €33 biljun) kif ukoll permezz ta' għotjiet (madwar €17-il biljun).
Fit-30 ta' Lulju 2026, il-Kunsill iddeċieda li jemenda l-"pjan għall-Ukrajna" biex jirrifletti €8.3 biljun addizzjonali f'finanzjament għall-2026, ipprovduti permezz tas-self ta' appoġġ għall-Ukrajna.
L-għotjiet huma koperti permezz tar-riżerva għall-Ukrajna, strument speċjali propost fil-kuntest tar-reviżjoni tal-QFP. Is-self jiġi garantit permezz tal-marġni ta' manuvra tar-riżorsi proprji tal-UE, b'mod simili għall-finanzjament attwali fil-qafas tal-programm ta' assistenza makrofinanzjarja "plus" (AMF+).
Il-marġni ta' manuvra huwa d-differenza bejn l-ammont massimu ta' riżorsi li l-Kummissjoni tista' titlob lill-istati membri jikkontribwixxu f'sena partikolari u l-fondi li l-Kummissjoni fil-fatt tkun teħtieġ biex tkopri l-ispejjeż imniżżla fil-baġit.
X'appoġġ tat l-UE s'issa?
Il-Kunsill diġà approva tmien pagamenti regolari fil-qafas tal-Faċilità għall-Ukrajna u b'kollox ġew mobilizzati €42 biljun.
X'inhuma l-kundizzjonijiet għall-appoġġ?
Mill-baġit totali ta' €50 biljun, aktar minn €40 biljun huma allokati għar-riformi u l-investiment imniżżla fil-"pjan għall-Ukrajna" – il-pjan direzzjonali tal-Ukrajna għall-irkupru u l-adeżjoni mal-UE – bi żborżi kull tliet xhur marbuta ma' kemm l-Ukrajna tilħaq il-miri tal-pjan.
Il-gvern tal-Ukrajna ppreżenta l-"pjan għall-Ukrajna" f'Marzu 2024. Il-pjan kien prekundizzjoni biex tirċievi l-finanzjament u jistipula:
- il-viżjoni tal-Ukrajna għall-irkupru, ir-rikostruzzjoni u l-modernizzazzjoni tal-pajjiż
- ir-riformi ppjanati bħala parti mill-proċess ta' adeżjoni mal-UE
Il-pjan jenfasizza r-riformi strutturali u l-investimenti fis-setturi bl-akbar potenzjal ta' tkabbir. Ikopri t-titjib ippjanat fl-amministrazzjoni pubblika, filwaqt li jenfasizza l-governanza tajba, l-aderenza mal-istat tad-dritt u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-frodi.
Fl-14 ta' Mejju 2024, il-Kunsill approva l-"pjan għall-Ukrajna", u nnota b'mod partikolari li – bis-saħħa ta' dan il-pjan – l-Ukrajna tissodisfa l-prekundizzjoni għal appoġġ fil-qafas tal-Faċilità għall-Ukrajna.
Barra minn hekk, l-appoġġ finanzjarju taħt il-"pjan għall-Ukrajna" huwa disponibbli fuq il-prekundizzjoni li l-Ukrajna tkompli tiddefendi u tirrispetta mekkaniżmi demokratiċi effettivi.
Il-faċilità hija mgħammra b'qafas robust għall-awditjar u l-kontroll. Bord tal-awditjar indipendenti ddedikat jiskrutinizza l-użu tal-fondi.
Il-pagamenti lill-Ukrajna jiġu żborżati mill-UE, soġġetti għall-implimentazzjoni tar-riformi u l-investimenti miftiehma.
Għaliex strument ġdid?
Il-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna kkawżat danni għall-Ukrajna li jammontaw għal mijiet ta' biljuni.
Huwa stmat li l-ispejjeż tar-rikostruzzjoni tul l-għaxar snin li ġejjin huma ta' €500 biljun, bir-riżultat li jintilef l-aċċess għas-swieq finanzjarji u jkun hemm tnaqqis sinifikanti fid-dħul pubbliku, filwaqt li żdiedet sew in-nefqa pubblika biex tiġi indirizzata s-sitwazzjoni umanitarja u biex tinżamm il-kontinwità tas-servizzi tal-ista.
Il-faċilità tagħti lill-UE strument unifikat u legali li jiżgura approċċ konsistenti u trasparenti u rispons ta' politika koerenti u integrat għas-sitwazzjoni tal-Ukrajna. Il-faċilità tieħu post l-appoġġ preċedenti permezz tal-programm AMF+ u l-istrument ta' viċinat, ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp u ta' kooperazzjoni internazzjonali (NDICI).
Fl-istess ħin, il-faċilità tagħmilha possibbli li l-isforzi ta' rkupru, rikostruzzjoni u modernizzazzjoni tal-Ukrajna jintrabtu mat-triq tagħha lejn l-adeżjoni mal-UE. Bil-ħolqien tal-pjan għall-Ukrajna, il-fondi qed jiġu żborżati meta jitwettqu riformi u investimenti settorjali u strutturali.
Il-faċilità tipprovdi wkoll perspettiva ċara ta' nofs it-terminu, b'finanzjament prevedibbli għall-perjodu 2024-2027. Il-prevedibbiltà hija importanti għall-Ukrajna, iżda wkoll għas-sħab internazzjonali u għal donaturi oħra.
Ara wkoll
Solidarjetà tal-UE mal-Ukrajna
Il-gwerra tar-Russja kontra l-Ukrajna
Appoġġ militari tal-UE għall-Ukrajna
L-aħħar reviżjoni: 24 ta' Settembru 2026
