An Buanchomhar Struchtúrtha (PESCO)

Comhar cosanta a dhoimhniú

Ó tugadh Conradh Liospóin isteach in 2009, tá an deis ag na Ballstáit a bheith rannpháirteach — ar bhonn deonach — sa Bhuanchomhar Struchtúrtha (PESCO) i réimse na cosanta. Cuireann PESCO creat agus próiseas struchtúrtha ar fáil chun an comhar cosanta a dhoimhniú de réir a chéile sa dóigh go mbeidh na cumais is gá ann le haghaidh na misean is déine agus, ar an gcaoi sin, slándáil shaoránaigh an Aontais a fheabhsú.

I mí na Nollag 2017, ghlac an Chomhairle cinneadh lena mbunaítear PESCO agus lena gcinntear liosta na 25 Bhallstát rannpháirteacha. I mí na Bealtaine 2023, dhearbhaigh an Chomhairle rannpháirtíocht na Danmhairge mar an 26ú comhalta de PESCO.

Is í Comhairle an Aontais Eorpaigh a dhéanann na cinntí maidir le ballraíocht nua sna Ballstáit nó maidir lena mballraíocht a chur ar fionraí, trí thromlach cáilithe na gcomhaltaí atá rannpháirteach sa bhuanchomhar struchtúrtha.

Faoi fhreagracht an Ardionadaí do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála, is iad an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, lena n-áirítear Foireann Mhíleata an Aontais, agus an Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint rúnaíocht PESCO.

• Raon feidhme agus bunús dlí PESCO

Gealltanais agus tionscadail PESCO

Cuirtear PESCO chun feidhme go príomha trí ghealltanais agus trí thionscadail chomhoibríocha.

Is í an phríomhdhifríocht idir PESCO agus cineálacha eile comhair cineál ceangailteach ó thaobh dlí na ngealltanas a thug na Ballstáit rannpháirteacha. Trí PESCO, geallann na Ballstáit rannpháirteacha go háirithe go gcuirfidh siad borradh faoina gcaiteachas agus faoina n-infheistíocht i réimse na cosanta, go méadóidh siad tionscadail straitéiseacha chomhpháirteacha chomhoibríocha maidir le cumas cosanta, agus go bhfeabhsóidh siad infhaighteacht, in-imscarthacht agus idir-inoibritheacht a gcuid fórsaí, lena n-áirítear rannchuidiú le hoibríochtaí agus misin CBSC.

Tá an Chomhairle freagrach as an treo foriomlán beartais agus as an gcinnteoireacht agus déanann sí moltaí maidir le comhlíonadh na ngealltanas.

Gach bliain, cuireann an tArdionadaí tuarascáil faoi bhráid na Comhairle maidir le stádas chur chun feidhme PESCO. Ar an mbonn sin, déanann an Chomhairle measúnú ar rannchuidithe na mBallstát rannpháirteach agus déanann sí a mheas an bhfuil na gealltanais cheangailteacha á gcomhlíonadh acu i gcónaí.

Tá na Ballstáit rannpháirteacha ag obair ar 75 thionscadal chomhoibríocha i réimsí éagsúla lena n-áirítear oiliúint, cumasóirí talún, muirí, aeir, cibearchumasóirí agus cumasóirí straitéiseacha. Leis na tionscadail sin, tugtar na Ballstáit rannpháirteacha le chéile chun cumais nua a fhorbairt, chun oiliúint agus aclaíocht a dhéanamh le chéile nó chun a saineolas i réimsí áirithe a chomhthiomsú.

Tugann grúpaí éagsúla de Bhallstáit rannpháirteacha PESCO gach ceann de na tionscadail ar aghaidh agus déanann Ballstát amháin nó níos mó atá rannpháirteach in PESCO iad a chomhordú.

Cé nach bhfuil ballraíocht PESCO oscailte ach do na Ballstáit, bhunaigh an Chomhairle, i mí na Samhna 2020, na coinníollacha ginearálta faoina bhféadfaí cuireadh eisceachtúil a thabhairt do thíortha nach bhfuil san Aontas a bheith rannpháirteach i dtionscadail aonair PESCO.

Mar shampla, tugadh cuireadh do Cheanada, don Iorua agus do na Stáit Aontaithe páirt a ghlacadh i dtionscadal na Soghluaisteachta Míleata in 2021, mar a tugadh don Ríocht Aontaithe in 2022 agus don Eilvéis in 2025.

Leis an gcinneadh sin, réitíodh an bealach do chomhar cosanta níos láidre agus níos uaillmhianaí le comhpháirtithe an Aontais.

• Gealltanais PESCO
• Tionscadail PESCO
• Moladh ón gComhairle lena ndéantar measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag na Ballstáit rannpháirteacha chun gealltanais PESCO a chomhlíonadh (an 18 Samhain 2024)
• coinníollacha leagtha síos ag an gComhairle maidir le rannpháirtíocht tríú Stát i dtionscadail PESCO (preaseisiúint, an 5 Samhain 2020)

Athbhreithniú straitéiseach ar PESCO

An 19 Samhain 2024, d'fhormheas an Chomhairle conclúidí maidir le hathbhreithniú straitéiseach PESCO. Seoladh an t-athbhreithniú i mí na Samhna 2023 agus é mar aidhm leis PESCO a neartú, é a dhéanamh níos straitéisí agus níos éifeachtaí, agus é a chur in oiriúint don réaltacht gheopholaitiúil nua tar éis 2025.

Dearbhaítear sna conclúidí an ról lárnach atá ag PESCO mar chreat uaillmhianach chun an comhar cosanta a dhoimhniú i measc na mBallstát rannpháirteach, agus cuirtear i bhfios go láidir go bhfuil prionsabail agus spriocanna PESCO fós bailí. Ag an am céanna, cuirtear chun suntais sna conclúidí freisin, chun go bhfanfaidh PESCO i gcroílár iarrachtaí cosanta an Aontais, nach mór é a thabhairt cothrom le dáta i bhfianaise thionscnaimh agus bheartais nua an Aontais, go háirithe na tionscnaimh agus na beartais sin a eascraíonn as Compás Straitéiseach an Aontais.

Chuige sin, ba cheart an liosta reatha de 20 gealltanas ceangailteach PESCO a thabhairt cothrom le dáta agus a chuíchóiriú. Amach anseo, d’fhéadfadh an tsraith athbhreithnithe gealltanas a bheith bunaithe ar phríomhréimsí mar shampla: caiteachas agus infheistíocht i réimse na cosanta, forbairt cumais, armáil agus comhar tionsclaíoch, agus an ghné oibríochtúil.

Leagtar béim sna conclúidí ar a thábhachtaí atá sé an Úcráin a thabhairt níos gaire do thionscnaimh chosanta an Aontais, i gcomhréir leis na gealltanais chomhpháirteacha slándála idir an tAontas agus an Úcráin a síníodh an 27 Meitheamh 2024. I bhfianaise an mhéid sin, ba cheart do PESCO rannchuidiú le hiarrachtaí níos leithne an Aontais atá dírithe ar aghaidh a thabhairt ar riachtanais mhíleata na hÚcráine.

• Comhar cosanta an Aontais Eorpaigh: Conclúidí maidir le hathbhreithniú straitéiseach PESCO formheasta ag an gComhairle (preaseisiúint, an 19 Samhain 2024)