Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO)
Il-PESCO tipprovdi qafas biex is-26 stat membru parteċipanti jippjanaw, jiżviluppaw u jinvestu b'mod konġunt fi proġetti ta' kapaċità kondiviża, u jsaħħu t-tħejjija operazzjonali u l-kontribut tal-forzi armati tagħhom.
Approfondiment tal-kooperazzjoni fil-qasam tad-difiża
Il-possibbiltà li l-istati membri tal-UE jinvolvu ruħhom – fuq bażi volontarja – fil-Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO) fil-qasam tad-difiża ġiet introdotta mit-Trattat ta' Liżbona fl-2009. Il-PESCO tipprovdi qafas u proċess strutturat biex tiġi approfondita gradwalment il-kooperazzjoni fil-qasam tad-difiża sabiex jiġu pprovduti l-kapaċitajiet meħtieġa għall-aktar missjonijiet impenjattivi u b'hekk tittejjeb is-sigurtà taċ-ċittadini tal-UE.
F'Diċembru 2017, il-Kunsill adotta deċiżjoni li stabbiliet il-PESCO u li ddeterminat il-lista tal-25 stat membru parteċipanti. F'Mejju 2023, il-Kunsill ikkonferma l-parteċipazzjoni tad-Danimarka bħala s-26 membru tal-PESCO.
Id-deċiżjonijiet dwar is-sħubija l-ġdida jew is-sospensjoni tas-sħubija tal-istati membri jittieħdu mill-Kunsill tal-UE b'maġġoranza kwalifikata tal-membri li jipparteċipaw fil-kooperazzjoni strutturata permanenti.
Taħt ir-responsabbiltà tar-Rappreżentant Għoli għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, inkluż l-Istat Maġġur tal-UE, u l-Aġenzija Ewropea għad-Difiża jiffurmaw is-Segretarjat tal-PESCO.
Impenji u proġetti tal-PESCO
Il-PESCO fil-biċċa l-kbira tagħha tiġi implimentata permezz ta' impenji u proġetti kollaborattivi.
Id-differenza ewlenija bejn il-PESCO u forom oħra ta' kooperazzjoni hija n-natura legalment vinkolanti tal-impenji meħuda mill-istati membri parteċipanti. Permezz tal-PESCO, l-istati membri parteċipanti jintrabtu b'mod partikolari li jagħtu spinta lill-infiq u l-investiment tagħhom fid-difiża, iżidu l-proġetti strateġiċi konġunti u kollaborattivi tal-kapaċità tad-difiża, u jtejbu d-disponibbiltà, il-possibbiltà ta' skjerament u l-interoperabbiltà tal-forzi tagħhom, inkluż kontributi għall-operazzjonijiet u l-missjonijiet tal-PSDK.
Il-Kunsill huwa responsabbli għad-direzzjoni politika u t-teħid ta' deċiżjonijiet ġenerali u jagħti rakkomandazzjonijiet dwar it-twettiq tal-impenji.
Kull sena, ir-Rappreżentant Għoli tippreżenta rapport lill-Kunsill dwar l-istatus tal-implimentazzjoni tal-PESCO. Fuq dik il-bażi, il-Kunsill jivvaluta l-kontributi tal-istati membri parteċipanti u janalizza jekk dawn għadhomx jissodisfaw l-impenji vinkolanti.
L-istati membri parteċipanti qed jaħdmu fuq 75 proġett kollaborattiv f'diversi oqsma inkluż: faċilitajiet ta' taħriġ, l-art, il-baħar, l-ajru, iċ-ċiberspazju, u faċilitaturi strateġiċi. Dawn il-proġetti jlaqqgħu lill-istati membri parteċipanti biex jiżviluppaw kapaċitajiet ġodda, biex iwettqu taħriġ u eżerċizzji flimkien jew jiġbru flimkien l-għarfien espert tagħhom f'ċerti oqsma.
Kull wieħed mill-proġetti jitmexxa 'l quddiem minn gruppi differenti ta' stati membri parteċipanti tal-PESCO u jiġi kkoordinat minn stat membru parteċipanti wieħed jew aktar tal-PESCO.
Filwaqt li s-sħubija fil-PESCO hija miftuħa biss għall-istati membri tal-UE, f'Novembru 2020, il-Kunsill stabbilixxa l-kundizzjonijiet ġenerali li skonthom pajjiżi mhux tal-UE jistgħu eċċezzjonalment jiġu mistiedna jipparteċipaw fi proġetti individwali tal-PESCO.
Pereżempju l-Kanada, in-Norveġja u l-Istati Uniti ġew mistiedna jieħdu sehem fil-proġett tal-Mobbiltà Militari fl-2021, kif ġew mistiedna r-Renju Unit fl-2022 u l-Iżvizzera fl-2025.
Din id-deċiżjoni wittiet it-triq għal kooperazzjoni aktar b'saħħitha u aktar ambizzjuża fil-qasam tad-difiża mas-sħab tal-UE.
- Impenji tal-PESCO
- Proġetti tal-PESCO
- Rakkomandazzjoni tal-Kunsill li tivvaluta l-progress li sar mill-Istati Membri parteċipanti biex jissodisfaw l-impenji meħuda fil-qafas tal-PESCO (18 ta' Novembru 2024)
- Il-Kunsill jistabbilixxi kondizzjonijiet għall-parteċipazzjoni ta' stati terzi fi proġetti tal-PESCO (stqarrija għall-istampa, 5 ta' Novembru 2020)
Rieżami strateġiku tal-PESCO
Fid-19 ta' Novembru 2024, il-Kunsill approva konklużjonijiet dwar ir-rieżami strateġiku tal-PESCO. Ir-rieżami tnieda f'Novembru 2023 bl-għan li tissaħħaħ il-PESCO, issir aktar strateġika u effettiva, u tiġi adattata għar-realtà ġeopolitika l-ġdida lil hinn mill-2025.
Il-konklużjonijiet jikkonfermaw ir-rwol ewlieni tal-PESCO bħala qafas ambizzjuż biex tiġi approfondita l-kooperazzjoni fil-qasam tad-difiża fost l-istati membri parteċipanti, u jenfasizzaw li l-prinċipji u l-għanijiet tal-PESCO jibqgħu validi. Fl-istess ħin, il-konklużjonijiet jenfasizzaw ukoll li, biex il-PESCO tibqa' fiċ-ċentru tal-isforzi tad-difiża tal-UE, jeħtieġ li tiġi aġġornata fid-dawl tal-inizjattivi u l-politiki l-ġodda tal-UE, speċjalment dawk li jirriżultaw mill-Boxxla Strateġika tal-UE.
Għal dan il-għan, il-lista attwali ta' 20 impenn vinkolanti tal-PESCO għandha tiġi aġġornata u integrata. Fil-futur, is-sett rivedut ta' impenji jista' jkun strutturat madwar oqsma ewlenin bħall-infiq u l-investiment fid-difiża, l-iżvilupp tal-kapaċitajiet, l-armamenti u l-kooperazzjoni industrijali, u d-dimensjoni operazzjonali.
Il-konklużjonijiet jissottolinjaw l-importanza li l-Ukrajna tinġieb eqreb tal-inizjattivi tad-difiża tal-UE, f'konformità mal-impenji konġunti ta' sigurtà bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna ffirmati fis-27 ta' Ġunju 2024. F'dan il-kuntest, il-PESCO għandha tikkontribwixxi għall-isforzi usa' tal-UE mmirati lejn l-indirizzar tal-ħtiġijiet militari tal-Ukrajna.
L-aħħar reviżjoni: 27 ta' Mejju 2025