Unjoni bankarja
L-unjoni bankarja hija l-politika tal-Unjoni Ewropea għall-integrazzjoni tas-settur bankarju tal-istati membri taż-żona tal-euro.
X'inhi l-unjoni bankarja?
L-unjoni bankarja hija pass kruċjali fil-kisba tal-unjoni ekonomika u monetarja tal-UE.
Din tikkonsisti f'qafas ta' regoli, proċeduri u għodod imfassla biex jiżguraw li l-banek fiż-żona tal-euro jkunu aktar reżiljenti, sorveljati aħjar, u kapaċi jifilħu għall-kriżijiet finanzjarji.
L-objettivi ewlenin tal-unjoni bankarja huma li:
- issaħħaħ is-sikurezza u s-solidità tal-banek biex tiżgura li jkunu jistgħujifilħu għal kriżijiet finanzjarji futuri
- tirriżolvi banek vijabbli mingħajr ma tirrikorri għall-flus tal-kontribwenti u b'impatt minimu fuq l-ekonomija reali
- tnaqqas il-frammentazzjoni tas-suq billi tarmonizza r-regoli bankarji u s-superviżjoni bankarja
Liema huma l-pajjiżi parteċipanti?
L-unjoni bankarja awtomatikament tinkludi l-istati membri taż-żona tal-euro.
Bl-adeżjoni tal-Bulgarija u l-Kroazja, li seħħet fl-1 ta' Ottubru 2020, l-unjoni bankarja bħalissa tinkludi 21 stat membru.
L-istati membri mhux fiż-żona tal-euro għandhom l-għażla li jingħaqdu mal-unjoni bankarja billi jidħlu f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE). Dan jippermettilhom jipparteċipaw fil-mekkaniżmi superviżorji u ta' riżoluzzjoni tal-unjoni bankarja mingħajr ma jadottaw l-euro.
Għaliex inħolqot l-unjoni bankarja?
L-Unjoni bankarja ġiet stabbilita b'rispons għall-kriżi finanzjarja tal-2008 u l-kriżi sussegwenti tad-dejn taż-żona tal-euro.
Dawn il-kriżijiet urew l-interkonnessjonijiet profondi fis-settur bankarju taż-żona tal-euro, fejn diffikultà finanzjarja f'pajjiż wieħed malajr tista' tinfirex fuq oħrajn, u dan ikollu impatt fuq l-istabbiltà finanzjarja tar-reġjun kollu.
L-unjoni bankarja għalhekk inħolqot fl-2014 biex tipprovdi arkitettura Ewropea ġdida u integrata aħjar għas-superviżjoni u r-riżoluzzjoni bankarja. Ir-regoli l-ġodda mibnija fuq il-qafas regolatorju bankarju preeżistenti
L-għan aħħari tagħha huwa li ssaħħaħ is-sikurezza u s-solidità tal-banek tal-Ewropa biex tagħmilhom aktar reżiljenti u ssaħħaħ il-fiduċja fis-sistema finanzjarja.
X'inhuma l-pilastri tal-unjoni bankarja?
L-unjoni bankarja hija bbażata fuq tliet pilastri. L-ewwel tnejnhuma kompletament operazzjonali u japplikaw għall-pajjiżi taż-żona tal-euro u għall-pajjiżi li mhumiex fiż-żona tal-euro fuq bażi volontarja:
- mekkaniżmu superviżorju uniku
- mekkaniżmu uniku ta' riżoluzzjoni
- skema Ewropea ta' assigurazzjoni tad-depożiti
Il-mekkaniżmu superviżorju uniku
Il-mekkaniżmu superviżorju uniku (MSU) huwa l-korp sovranazzjonali tal-UE għas-superviżjoni bankarja.
Il-Bank Ċentrali Ewropew huwa responsabbli għas-superviżjoni tal-istituzzjonijiet ta' kreditu stabbiliti fl-unjoni bankarja f'kooperazzjoni mill-qrib mal-awtoritajiet superviżorji nazzjonali. Il-BĊE u s-superviżuri nazzjonali jaħdmu flimkien biex:
- jiżguraw li l-banek jikkonformaw mal-ġabra unika tar-regoli tal-UE
- jindirizzaw kmieni theddid potenzjali għall-istabbiltà finanzjarja
Il-mekkaniżmu uniku ta' riżoluzzjoni
Il-mekkaniżmu uniku ta' riżoluzzjoni (SRM) huwa sistema għar-riżoluzzjoni effettiva u effiċjenti ta' istituzzjonijiet ta' kreditu li ma jkunux vijabbli. L-għan tiegħu huwa li jiżgura r-riżoluzzjoni tal-banek f'diffikultà bi spejjeż minimi għall-kontribwenti u għall-ekonomija reali.
Il-mekkaniżmu uniku ta' riżoluzzjoni jaħdem permezz ta':
- il-bord uniku ta' riżoluzzjoni
- fond uniku ta' riżoluzzjoni
Skema Ewropea ta' assigurazzjoni tad-depożiti
Is-sistema tal-iskema ta' garanzija tad-depożiti (SGD)tiżgura li d-depożiti magħmula fil-banek ikunu protetti sa €100 000 jekk il-bank ifalli. Id-depożiti bħalissa huma protetti fil-livell tal-istati membri minn skemi nazzjonali ta' garanzija tad-depożiti.
Fl-2015, il-Kummissjoni Ewropea pproponiet li tistabbilixxi sistema komuni għall-assigurazzjoni tad-depożiti magħrufa bħala l-iskema Ewropea ta' assigurazzjoni tad-depożiti (EDIS). Billi tipprovdi livell uniformi ta' protezzjoni għad-depożiti bankarji, l-EDIS għandha l-għan li:
- tiżgura li d-depożitanti jkunu protetti b'mod ugwali, irrispettivament mill-post tal-bank tagħhom fiż-żona tal-euro
- taqta' r-rabta bejn il-banek u l-gvernijiet nazzjonali tagħhom, u tnaqqas ir-riskju ta' kontaġju finanzjarju
- issaħħaħ il-kapaċità li l-kriżijiet bankarji jiġu ttrattati b'mod aktar effiċjenti, filwaqt li jiġi minimizzat l-impatt potenzjali fuq l-ekonomija
L-EDIS għadha fl-istadju tal-proposta u għadha ma ġietx adottata mill-koleġiżlaturi.
L-aħħar reviżjoni: 19 ta' Ġunju 2024