Akkwist komuni fil-qasam tad-difiża
L-UE tiffaċilita l-akkwist komuni permezz ta' inizjattivi differenti. Il-kooperazzjoni bejn l-istati membri dwar l-akkwist fil-qasam tad-difiża ġġib magħha aktar effiċjenza u ffrankar tal-kostijiet.
Għaliex huwa meħtieġ akkwist komuni?
Il-kooperazzjoni bejn l-istati membri dwar l-akkwist fil-qasam tad-difiża hija kruċjali biex tiġi indirizzata l-frammentazzjoni tas-swieq tad-difiża Ewropej u d-duplikazzjoni bla bżonn tal-kapaċitajiet, l-organizzazzjoni u n-nefqa.
L-akkwist komuni jirreferi għall-prattika fejn żewġ stati membri jew aktar jixtru b'mod konġunt oġġetti jew servizzi biex jiksbu:
- nefqa pubblika aktar effiċjenti
- iffrankar tal-kostijiet
- żieda fis-solidarjetà
- titjib fl-interoperabilità
L-akkwist komuni jgħin biex jiżdiedu l-ekonomiji ta' skala tal-proċeduri ta' akkwist tal-istati membri, u b'hekk jagħmel il-bażi teknoloġika u industrijali tad-difiża Ewropea aktar kompetittiva u aktar effiċjenti.
L-akkwist fil-qasam tad-difiża sar saħansitra aktar rilevanti dan l-aħħar wara bidla radikali fis-sitwazzjoni tas-sigurtà fl-Ewropa, wara l-aggressjoni militari tar-Russja kontra l-Ukrajna.
L-UE tappoġġa l-kooperazzjoni bejn l-istati membri dwar l-akkwist pubbliku fil-qasam tad-difiża permezz ta' għadd ta' inizjattivi bħal:
- Azzjoni għas-Sigurtà tal-Ewropa
- Programm għall-industrija tad-difiża Ewropea
- strument għat-tisħiħ tal-industrija tad-difiża permezz tal-akkwist komuni
- direttiva dwar l-akkwist fil-qasam tad-difiża
Azzjoni għas-Sigurtà tal-Ewropa
Permezz tal-istrument ta' Azzjoni għas-Sigurtà tal-Ewropa (SAFE), l-UE qed tipprovdi assistenza finanzjarja fil-forma ta' self b'valur sa €150 biljun. L-assistenza għandha l-għan li tgħin lill-istati membri tal-UE jżidu b'mod rapidu u sinifikanti l-investimenti tagħhom fid-difiża permezz ta' akkwist komuni.
Ir-regolament li jistabbilixxi l-istrument SAFE daħal fis-seħħ fid-29 ta' Mejju 2025.
Huwa l-ewwel pilastru tal-Pjan ReArm Europe/Prontezza 2030 ippreżentat mill-Kummissjoni Ewropea f'Marzu 2025.
Programm għall-industrija tad-difiża Ewropea
Fit-8 ta' Diċembru 2025, il-Kunsill adotta l-Programm għall-Industrija tad-Difiża Ewropea (EDIP). Permezz tal-EDIP, l-UE qed tipprovdi €1.5 biljun fil-forma ta' għotjiet biex tagħti spinta lill-prontezza tad-difiża tal-Ewropa għall-perjodu 2025-2027.
L-EDIP huwa ffinanzjat mill-Unjoni Ewropea permezz tal-baġit fit-tul tagħha (il-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027). Wieħed mill-pilastri tal-EDIP huwa l-akkwist komuni.
Tisħiħ tal-industrija tad-difiża permezz tal-akkwist komuni
Fid-19 ta' Ottubru 2023, daħal fis-seħħ ir-regolament li jistabbilixxi strument għat-tisħiħ tal-industrija Ewropea tad-difiża permezz tal-akkwist komuni (EDIRPA).
Dan l-istrument il-ġdid jinċentiva lill-istati membri biex jakkwistaw prodotti tad-difiża b'mod konġunt u għandu valur ta' €300 miljun.
L-EDIRPA huwa ffinanzjat mill-Unjoni Ewropea permezz tal-baġit fit-tul tagħha (il-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027).
Ir-regolament jistabbilixxi kundizzjonijiet ċari biex jiżgura li l-industrija Ewropea tad-difiża tibbenefika mill-istrument. Pereżempju, il-kuntratturi u s-sottokuntratturi:
- iridu jkunu stabbiliti u jkollhom l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħhom fl-UE jew f'pajjiż assoċjat (l-Iżlanda, il-Liechtenstein jew in-Norveġja)
- ma jistgħux ikunu kkontrollati minn pajjiż terz mhux assoċjat
Fl-istess ħin, mill-inqas 65% tal-komponenti tal-prodotti finali jridu joriġinaw fl-UE jew f'pajjiż assoċjat, u l-istati membri jistgħu jakkwistaw biss prodotti li mhumiex soġġetti għal xi restrizzjoni minn pajjiżi terzi mhux assoċjati li jillimita l-kapaċità tagħhom li jużawhom.
Direttiva dwar l-akkwist fil-qasam tad-difiża
Id-direttiva tal-UE dwar l-akkwist fil-qasam tad-difiża u tas-sigurtà sensittiva daħlet fis-seħħ fl-14 ta' Lulju 2009.
Id-direttiva tistabbilixxi regoli Ewropej għall-akkwist ta' armi, munizzjon u materjal tal-gwerra, kif ukoll xogħlijiet u servizzi relatati, għal skopijiet ta' difiża. Tistabbilixxi wkoll regoli għall-akkwist ta' provvisti, xogħlijiet u servizzi sensittivi għal skopijiet ta' sigurtà.
Ir-regoli:
- huma adattati għall-ispeċifiċitajiet tal-akkwist fil-qasam tad-difiża
- isaħħu t-trasparenza u l-ftuħ fis-swieq tad-difiża bejn il-pajjiżi tal-UE
- jiżguraw li l-interessi tas-sigurtà tal-pajjiżi individwali jkunu protetti
Ara wkoll
L-aħħar reviżjoni: 18 ta' Frar 2026