Finanzjament tal-baġit tal-UE

Kif jiġi finanzjat il-baġit tal-UE?

L-infiq tal-UE huwa ffinanzjat mill-introjtu minn sorsi differenti:

• riżorsi proprji, li jammontaw għal aktar minn 90% tad-dħul
• surplus ta' dħul tal-UE - x'jibqa' wara l-pagamenti mis-sena preċedenti
• sorsi oħra: – prinċipalment multi fuq kumpaniji li jiksru d-dritt tal-kompetizzjoni tal-UE, rifużjonijiet u taxxi fuq is-salarji

L-hekk imsejħa "deċiżjoni dwar ir-riżorsi proprji" tistabbilixxi kif il-baġit tal-UE huwa ffinanzjat.

Is-sistema tar-riżorsi proprji tal-UE

Bħalissa hemm erba' riżorsi proprji għall-baġit tal-UE:

• riżorsi proprji tradizzjonali: prinċipalment dazji doganali
• kontribuzzjonijiet ibbażati fuqit-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) mill-istati membri
• kontribuzzjonijiet ibbażati fuq l-introjtu nazzjonali gross (ING) mill-istati membri, li huma aġġustati biex jibbilanċjaw l-introjtu u l-infiq
• kontribuzzjonijiet nazzjonali bbażati fuq l-ammont ta' skart mill-imballaġġ tal-plastik mhux riċiklat iġġenerat minn stat membru

Is-sehem tas-sorsi differenti ta' dħul tal-UE jvarja kemxejn minn sena għal sena, bir-riżorsa proprja tal-introjtu nazzjonali gross tibqa' s-sors ewlieni għall-finanzjament tal-baġit tal-UE.

Riżorsi proprji fl-2025

Riżorsi proprji tradizzjonali

Wara l-abolizzjoni tal-imposti fuq iz-zokkor fl-2017, id-dazji doganali fuq l-importazzjonijiet minn barra l-UE huma l-uniċi riżorsi proprji tradizzjonali tal-baġit tal-UE.

L-istati membri huma responsabbli għall-ġbir tad-dazji doganali fil-fruntieri esterni tagħhom. Matul il-perjodu 2021–2027, l-awtoritajiet nazzjonali jżommu 25% tad-dazji doganali miġbura.

Riżorsi proprji bbażati fuq il-VAT

Tiġi applikata rata uniformi ta' 0.3% għall-bażi tat-taxxa fuq il-valur miżjud ta' kull stat membru, bil-bażi tal-VAT taxxabbli tkun limitata għal 50% tal-ING għal kull pajjiż.

Riżorsi proprji bbażati fuq l-ING

Ir-riżorsa proprja bbażata fuq l-ING hija mfassla biex tkopri l-ammont meħtieġ biex jiġi bbilanċjat id-dħul u n-nefqa fil-baġit tal-UE. Peress li l-baġit tal-UE ma jistax jidħol f'defiċit, in-nefqa kollha f'sena partikolari jeħtieġ li tiġi koperta mid-dħul.

Ladarba jitnaqqsu r-riżorsi proprji l-oħra, l-istati membri jikkontribwixxu għad-differenza skont l-introjtu nazzjonali gross tagħhom. Ir-rata tal-kontribuzzjoni tiġi aġġustata kull sena biex jitqiesu l-bidliet li seħħew fil-proporzjon relattiv tal-ING nazzjonali.

Matul iż-żmien, il-kontribuzzjonijiet ibbażati fuq l-ING saru l-komponent predominanti fis-sistema tar-riżorsi proprji, li jammontaw għal aktar minn 70% tad-dħul tal-UE.

Xi pajjiżi jirċievu rimborżi - jew ribassi - li jservu biex inaqqsu d-differenza bejn dak li jħallsu fil-baġit tal-UE u dak li jirċievu minnu. Għall-baġit 2021–2027, l-UE tapplika korrezzjonijiet b'somma f'daqqa biex tnaqqas il-kontribuzzjonijiet annwali bbażati fuq l-ING magħmula mill-Awstrija, id-Danimarka, il-Ġermanja, l-Iżvezja u n-Netherlands.

Riżorsa proprja bbażata fuq il-plastik

Ir-riżorsa proprja bbażata fuq l-iskart tal-plastik mill-imballaġġ mhux riċiklat ilha fis-seħħ mill-1 ta' Jannar 2021.

L-imposta l-ġdida hija kkalkulata abbażi tal-piż tal-iskart mill-imballaġġ tal-plastik mhux riċiklat f'kull stat membru, b'rata ta' ġbir ta' €0.80 għal kull kilogramm. Dan jinkludi mekkaniżmu biex jiġi evitat impatt eċċessivament rigressiv fuq il-kontribuzzjonijiet nazzjonali.

Riżorsi proprji ġodda għall-baġit tal-UE

Fis-16 ta' Lulju 2025, bħala parti mill-pakkett ġenerali tal-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) għall-2028–2034, il-Kummissjoni pproponiet li timmodernizza u tiddiversifika s-sistema tad-dħul tal-baġit tal-UE.

Il-pakkett għandu l-għan li jnaqqas il-piż fuq l-istati membri u jiżgura l-finanzjament sostenibbli tal-prijoritajiet strateġiċi tal-Unjoni. Hija tipproponi ħames riżorsi proprji ġodda, ibbażati fuq:

• is-sistema tal-UE għall-iskambju ta' kwoti tal-emissjonijiet (ETS), li tiġġenera dħul mill-emissjonijiet ta' gassijiet serra
• il-mekkaniżmu ta' aġġustament tal-karbonju fil-fruntieri (CBAM), li jiġġenera dħul mill-emissjonijiet integrati ta' ċerta merkanzija importata fl-UE
• skart elettroniku mhux miġbur, bl-applikazzjoni ta' rata uniformi għall-piż tal-iskart elettroniku (bħal kompjuters, smartphones, tablets, televixins, printers) li ma jinġabarx
• dazju tas-sisa fuq it-tabakk, ibbażat fuq ir-rata minima tad-dazju tas-sisa applikata minn kull stat membru għall-prodotti tat-tabakk
• riżorsa korporattiva għall-Ewropa (CORE), kontribuzzjoni annwali ta' somma f'daqqa mill-kumpaniji kollha, minbarra l-SMEs, li joperaw u jbigħu fl-UE b'fatturat annwali nett ta' mill-inqas €100 miljun

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, ir-riżorsi l-ġodda, flimkien ma' aġġustamenti għal dawk eżistenti, jistgħu jiġġeneraw madwar €58.2 biljun fis-sena (bi prezzijiet tal-2025) ladarba jiġu introdotti fl-1 ta' Jannar 2028.

L-istati membri diġà bdew jeżaminaw il-proposta fil-Grupp ta' Ħidma tal-Kunsill dwar ir-Riżorsi Proprji.

Ara wkoll