Imballaġġ
L-iskart mill-imballaġġ qed jiżdied fl-UE. Leġiżlazzjoni ġdida tal-UE ser tindirizza din il-problema, tarmonizza r-regoli fl-istati membri kollha u tagħti spinta lill-ekonomija ċirkolari.
Imballaġġ li qed jiżdied
Il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-imballaġġ ilha fis-seħħ mis-snin 90. Madankollu, minkejja l-miżuri u l-isforzi biex jitnaqqas l-imballaġġ, l-ammont ta' skart mill-imballaġġ fl-UE qed jiżdied, b'mod partikolari minħabba ż-żieda fix-xiri online u l-konsenji fid-djar f'dawn l-aħħar snin, kif ukoll fil-konsum ta' takeaways.
L-aħħar ċifri maħruġa mill-Eurostat juru li bħala medja kull Ewropew iġġenera aktar minn 188 kg ta' skart mill-imballaġġ fl-2021. Minn pakketti għal xiri online, tgeżwir bil-plastik li jiġġebbed jew bil-fojl għal tazzi għall-kafè takeaway u kapsuli tax-xorb, u ħafna aktar, kull Ewropew jarmi — spiss immedjatament wara x-xiri — nofs kilo ta' imballaġġ kuljum.
Fl-2021, il-pajjiżi tal-UE ġġeneraw 84 miljun tunnellata ta' skart mill-imballaġġ, 24% aktar milli fl-2010.
Jekk ma tittieħed l-ebda azzjoni, l-iskart mill-imballaġġ jista' jiżdied b'19% oħra sal-2030. F'dawn l-aħħar snin, l-imballaġġ kiber b'rata aktar mgħaġġla mill-ekonomija u l-popolazzjoni tal-UE.
Distakk dejjem akbar bejn l-iskart u r-rati ta' riċiklaġġ
Filwaqt li r-rati ta' riċiklaġġ fl-UE żdiedu b'23% meta mqabbla mal-2010, dan ma kienx biżżejjed biex ilaħħaq maż-żieda fl-ammont totali ta' skart iġġenerat mill-imballaġġ. Id-data turi distakk bejn iż-żieda fl-iskart mill-imballaġġ u ż-żieda fir-riċiklaġġ.
Grafika lineari li turi ż-żieda fl-iskart mill-imballaġġ u r-riċiklaġġ bejn l-2010 u l-2021 f'kilogrammi per capita. Sal-2017, iż-żieda fil-volumi tal-imballaġġ riċiklat hija kważi daqs iż-żieda fl-iskart mill-imballaġġ. Minn dak iż-żmien 'l hawn, il-linji varjaw minħabba li l-volumi riċiklati ma żdidux daqs il-volumi tal-iskart mill-imballaġġ.
Rapport reċenti maħruġ mill-Kummissjoni Ewropea żvela li ħafna stati membri qed jitħabtu biex jilħqu l-miri ta' riċiklaġġ tal-UE. Waħda mill-kawżi hija l-imballaġġ mhux riċiklabbli. L-imballaġġ ma jkunx riċiklabbli meta ma jkunx jista' jinġabar separatament jew jiġi sseparat kif suppost, jew meta l-infrastruttura u l-proċessi tar-riċiklaġġ ikunu nieqsa jew ineffiċjenti.
Il-karti u l-kartun huma l-ewwel fost il-materjali tal-iskart mill-imballaġġ
L-aktar materjal komuni tal-iskart mill-imballaġġ huma l-karti u l-kartun, li jikkontribwixxu 34 miljun tunnellata għall-iskart totali mill-imballaġġ iġġenerat fl-2021.
Grafika li turi s-sehem tal-materjal fl-iskart mill-imballaġġ fl-2021:
- karti u kartun: 40%
- plastik: 19%
- ħġieġ: 19%
- injam: 17%
- metall: 5%
Impatt ambjentali tal-imballaġġ
L-imballaġġ jagħmilha aktar faċli li l-oġġetti jiġu ttrasportati u protetti. Madankollu, kemm il-produzzjoni tal-imballaġġ kif ukoll l-iskart tiegħu għandhom impatt kbir fuq l-ambjent.
Użu ta' riżorsi naturali
50% tal-karti użati fl-UE huma destinati għall-imballaġġ.
Tniġġis
Madwar nofs l-iskart fil-baħar jikkonsisti f'imballaġġ; l-imballaġġ iniġġes ukoll il-ħamrija u l-art.
Tibdil fil-klima
L-emissjonijiet tas-CO2 mill-imballaġġ huma ugwali għall-emissjonijiet ta' pajjiż żgħir sa medju tal-UE.
Regoli ġodda tal-UE dwar l-imballaġġ u l-iskart mill-imballaġġ
F'Novembru 2022, il-Kummissjoni Ewropea pproponiet leġiżlazzjoni riveduta tal-UE dwar l-imballaġġ u l-iskart mill-imballaġġ. Il-proposta għandha l-għan li:
- tnaqqas il-ġenerazzjoni tal-iskart mill-imballaġġ
- tippromwovi ekonomija ċirkolari għall-imballaġġ b'mod kosteffiċjenti
- tarmonizza r-regoli dwar l-imballaġġ madwar l-UE
Il-proposta tikkontribwixxi għall-għanijiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-pjan ta' azzjoni tiegħu għal ekonomija ċirkolari. Il-proposta tissostitwixxi d-direttiva tal-1994 dwar l-imballaġġ u l-iskart mill-imballaġġ u tittrasformaha f'regolament. Dan ifisser li dawn ir-regoli jsiru applikabbli direttament fl-istati membri kollha mingħajr il-ħtieġa li jiġu trasposti fil-liġi nazzjonali.
Ir-regoli proposti joħolqu impjiegi u opportunitajiet ta' negozju ġodda. Is-settur tal-imballaġġ, inkluż kemm l-operazzjonijiet tal-produzzjoni kif ukoll tal-ġestjoni tal-iskart, attwalment jiġġenera fatturat totali ta' €370 biljun fl-UE. Bir-regoli l-ġodda, is-settur tal-imballaġġ ikollu rwol akbar fit-trasformazzjoni tal-UE f'ekonomija aktar nadifa, aktar sostenibbli u aktar ċirkolari, f'konformità mal-Patt Ekoloġiku Ewropew.
F'Diċembru 2023, is-27 stat membru tal-UE laħqu qbil dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill għan-negozjati mal-Parlament Ewropew dwar il-proposta.
Il-Kunsill u l-Parlament Ewropew jeħtieġ li jaqblu dwar il-forma finali tat-test tal-leġiżlazzjoni qabel ma dan ikun jista' jsir liġi tal-UE.
- Packaging: Council and Parliament strike a deal to make packaging more sustainable and reduce packaging waste in the EU (press release, 4 March 2024)
- L-imballaġġ u l-iskart mill-imballaġġ: Il-Kunsill jadotta l-pożizzjoni ta' negozjar tiegħu dwar regoli ġodda għal imballaġġ aktar sostenibbli fl-UE (stqarrija għall-istampa, 18 ta' Diċembru 2023)
Prevenzjoni, użu mill-ġdid, riċiklaġġ
L-għan ewlieni tal-UE huwa li l-ewwel u qabel kollox tipprevjeni l-imballaġġ. Meta l-imballaġġ ma jkunx jista' jiġi evitat, dan għandu jerġa' jintuża, jiġi rriċiklat jew l-enerġija tiegħu għandha tiġi rkuprata.
L-ordni ta' prijorità tal-UE dwar l-iskart
Ir-regoli jkopru l-imballaġġ kollu, irrispettivament mill-materjal użat, u l-iskart kollu mill-imballaġġ, irrispettivament mill-oriġini tiegħu (inkluż l-industrija, il-manifattura, il-bejgħ bl-imnut u d-djar).
It-tnaqqis tal-iskart mill-imballaġġ
Ir-regoli l-ġodda jinkludu miri għat-tnaqqis tal-iskart mill-imballaġġ, meta mqabbel mal-kwantitajiet tal-2018, bi:
- 5% sal-2030
- 10% sal-2035
- 15% sal-2040
Il-miri japplikaw per capita għal kull stat membru.
Biex jintlaħqu dawn il-miri, ir-regoli l-ġodda:
- jipprojbixxu ċerti tipi ta' imballaġġ li jintuża darba biss
- inaqqsu l-materjal tal-imballaġġ
- iżidu l-użu mill-ġdid tal-imballaġġ
Imballaġġ li jintuża darba biss
Ċerti tipi ta' imballaġġ li jintuża darba biss jiġu pprojbiti, bħal fil-każ ta' oġġetti kkonsmati direttament fir-ristoranti u l-kafetteriji, qratas għall-kondimenti, kikkri u platti li jintremew wara l-użu, imballaġġ żgħir li jintuża darba biss għat-toiletries tal-lukandi u imballaġġ tal-plastik li jintuża darba biss għall-frott u l-ħxejjex friski.
Materjal għall-imballaġġ minimizzat
Il-kumpaniji jkollhom jimminimizzaw l-ammont ta' materjal meħtieġ għall-imballaġġ, pereżempju billi jevitaw saffi doppji u qigħan foloz, u pakketti kbar b'mod sproporzjonat għat-trasport ta' oġġetti żgħar. L-għan huwa li jiġi evitat l-imballaġġ bla bżonn u l-ħela tar-riżorsi.
Użu mill-ġdid, mili mill-ġdid u ritorn
Il-konsumaturi għandhom ikunu jistgħu jużaw mill-ġdid, jimlew mill-ġdid u jirritornaw l-imballaġġ. Il-proposta tistabbilixxi miri għal diversi setturi u formati tal-imballaġġ biex tiżdied il-possibbiltà ta' użu mill-ġdid u ta' mili mill-ġdid, fejn il-konsumaturi finali jimlew il-kontenituri tagħhom stess, inkluż għal oġġetti takeaway.
Promozzjoni tal-ekonomija ċirkolari
Il-proposta għandha l-għan li tagħmel l-imballaġġ kollu fis-suq tal-UE riċiklabbli b'mod ekonomikament vijabbli sal-2030.
Miri ta' riċiklaġġ
Il-miri ta' riċiklaġġ għall-2025 u l-2030, stabbiliti fid-direttiva attwali tal-UE għall-materjali ewlenin kollha tal-imballaġġ, jibqgħu l-istess. L-istati membri jkunu jistgħu jipposponu l-ilħuq tal-miri sa ħames snin.
| Tip ta' imballaġġ | sal-2025 | sal-2030 |
| Imballaġġ kollu | 65% | 70% |
| Karti u kartun | 75% | 85% |
| Ħġieġ | 70% | 75% |
| Plastik | 50% | 55% |
| Injam | 25% | 30% |
Biex jintlaħqu dawn il-miri, ir-regoli l-ġodda:
- jiżguraw li l-imballaġġ kollu jkun riċiklabbli
- iżidu l-użu tal-plastik riċiklat
- jimplimentaw tikketti aktar ċari
- jiżguraw il-ġbir ta' xi kontenituri li jintużaw darba
Plastik riċiklat
Mill-1 ta' Jannar 2030, l-imballaġġ tal-plastik għandu jkun fih ċertu ammont minimu ta' plastik riċiklat, sabiex jiżdied l-użu tal-plastik riċiklat.
Tikketti għall-issortjar
Regoli ġodda dwar it-tikkettar jagħmluha aktar faċli għall-konsumaturi biex ikunu jafu kif jisseparaw l-iskart mill-imballaġġ ta' tipi differenti, jidentifikaw l-iskart kompostabbli, u jaraw l-ammont ta' kontenut riċiklat fl-iskart mill-imballaġġ. Dan jappoġġa r-riċiklaġġ u l-irkupru tal-materjali u jagħti spinta lill-ekonomija ċirkolari, u bħala konsegwenza jnaqqas il-pressjoni fuq l-użu tal-materjal primarju.
Il-ġbir ta' kontenituri li jintużaw darba
Ir-regoli l-ġodda jirrikjedu li l-istati membri jistabbilixxu sistemi ta' depożitu u ritorn għal ċerti kontenituri li jintużaw darba biss. Sal-2029, l-istati membri jiżguraw il-ġbir separat ta' mill-inqas 90% tal-fliexken tal-plastik li jintużaw darba biss u tal-kontenituri tax-xorb tal-metall kull sena.
Dispożizzjonijiet oħra
Ir-regoli l-ġodda jindirizzaw ukoll is-sikurezza tal-materjali tal-imballaġġ, bl-għan li gradwalment jitneħħew is-sustanzi l-aktar perikolużi li huma użati.
Fihom ukoll dispożizzjonijiet dwar ir-responsabbiltà estiża tal-produttur u l-akkwist pubbliku ekoloġiku.
X'ser jinbidel għall-konsumaturi?
Jekk il-proposta tiġi miftiehma bejn il-koleġiżlaturi u ssir liġi tal-UE, il-bidliet fid-disinn tal-imballaġġ u l-ġestjoni tal-iskart ser ikunu viżibbli għall-konsumaturi. Kif?
Dawn huma ftit eżempji:
Prodotti jkollhom tikketti li jidentifikaw b'mod ċar f'liema landa tal-iskart għandhom jintefgħu.
It-tikketta telenka l-materjali użati fl-imballaġġ.
Il-lukandi jużaw kontenituri li jimtlew mill-ġdid għat-toiletries.
Il-konsumaturi jużaw kontenituri li jistgħu jerġgħu jintużaw meta jixtru takeaways.
L-imballaġġ jiġi minimizzat biex tiġi evitata l-ħela bla bżonn tar-riżorsi.
Jiġu stabbiliti sistemi ta' depożitu u ta' ritorn għal xi kontejners li jintużaw darba biss.
L-aħħar reviżjoni: 16 ta' Diċembru 2024