Protezzjoni tal-konsumaturi
Drittijiet tax-xiri
Ir-regoli tal-UE jiżguraw li, meta jixtru oġġetti u servizzi fi kwalunkwe post fl-UE, il-konsumaturi jridu jiġu pprovduti bi:
- informazzjoni ċara, korretta u li tinftiehem
- informazzjoni dwar il-prezz totali, inkluż it-taxxi u l-imposti addizzjonali kollha
Il-kummerċjanti fl-UE mhumiex permessi jitolbu ħlas addizzjonali għall-użu ta' karti ta' kreditu jew ta' debitu.
Garanzija u dritt ta' rtirar
Hemm garanzija legali minima ta' sentejn fuq l-oġġetti kollha. Jekk l-oġġetti mixtrija jirriżultaw difettużi jew ma jkunux kif reklamati, il-kummerċjant irid isewwi, jissostitwixxi, inaqqas il-prezz jew joffri rifużjoni sħiħa.
Meta jixtru prodott jew servizz online jew barra minn ħanut, ix-xerrejja għandhom id-dritt li jikkanċellaw u jirritornaw l-ordni fi żmien 14-il jum, mingħajr ebda ġustifikazzjoni. Japplikaw xi eżenzjonijiet (eż. prodotti personalizzati, prenotazzjonijiet tal-lukandi).
Prodotti mhux sikuri u illegali
Sikurezza tal-prodotti
F'April 2023, il-Kunsill adotta r-regolament dwar is-sikurezza ġenerali tal-prodotti, li għandu l-għan li:
- jiżgura li prodotti sikuri biss jiġu introdotti fis-suq Ewropew
- jagħmilha aktar faċli għall-konsumaturi biex isewwu, jirritornaw jew jissostitwixxu prodotti mhux sikuri
- jissimplifika s-sorveljanza tas-suq u jiżgura li s-swieq online jneħħu prodotti perikolużi mill-pjattaformi tagħhom
Is-sikurezza tal-ġugarelli
L-UE qed taħdem fuq l-aġġornament tar-regoli biex tiżdied is-sikurezza tal-ġugarelli.
F'Lulju 2023, il-Kummissjoni pproponiet:
- żieda fil-protezzjoni kontra sustanzi kimiċi dannużi, b'mod partikolari billi testendi l-projbizzjoni fuq sustanzi kimiċi kklassifikati bħala karċinoġeniċi, mutaġeniċi jew tossiċi għar-riproduzzjoni (sustanzi kimiċi CMR) għal sustanzi kimiċi perikolużi oħra bħal interferenti endokrinali
- l-introduzzjoni ta' passaport diġitali tal-prodotti li ser jinkludi informazzjoni dwar is-sikurezza tal-ġugarell, sabiex jitnaqqas l-għadd ta' ġugarelli mhux sikuri mibjugħa fl-UE, speċjalment online
Kummerċ elettroniku
Fl-2022, l-UE ffinalizzat leġiżlazzjoni ġdida għall-ġlieda kontra l-oġġetti illegali u kontrafatti fl-ispazju diġitali.
L-Att dwar is-Servizzi Diġitali ser iżomm lill-utenti online sikuri minn oġġetti, kontenut jew servizzi illegali, billi jistabbilixxi sett ta' responsabbiltajiet u responsabbiltà ċara għan-negozji online li joperaw fl-UE – irrispettivament minn fejn ikunu bbażati.
Il-prinċipju huwa sempliċi: dak li huwa illegali offline għandu jkun illegali online wkoll.
Tranżizzjoni ekoloġika
Tisħiħ tal-pożizzjoni tal-konsumaturi
L-UE trid tipprevjeni lill-kumpaniji milli jagħmlu asserzjonijiet qarrieqa dwar il-merti ambjentali tal-prodotti u s-servizzi tagħhom.
Fl-20 ta' Frar 2024, il-Kunsill adotta direttiva biex tingħata setgħa lill-konsumaturi għat-tranżizzjoni ekoloġika.
Bis-saħħa tal-miżuri l-ġodda, il-konsumaturi tal-UE ser:
- ikollhom aċċess għal informazzjoni affidabbli biex jagħmlu l-għażliet ekoloġiċi t-tajba
- biex ikunu protetti aħjar kontra asserzjonijiet ekoloġiċi żleali
- ikunu infurmati aħjar dwar il-possibbiltà ta' tiswija tal-prodotti qabel jixtruhom
Dritt għat-tiswija
L-UE tixtieq tiżgura li l-konsumaturi jkunu jistgħu jfittxu tiswija minflok sostituzzjoni meta prodott jinkiser jew ikun difettuż.
Fit-30 ta' Mejju 2024, il-Kunsill adotta d-direttiva dwar id-dritt għat-tiswija.
Id-direttiva tinkludi sett ġdid ta' drittijiet u għodod għall-konsumaturi:
- id-dritt għall-konsumaturi li jitolbu lill-manifatturi biex isewwu prodotti li teknikament jistgħu jissewwew skont id-dritt tal-UE (pereżempju, magni tal-ħasil tal-ħwejjeġ, vacuum cleaners jew mobiles)
- il-ħolqien ta' formola Ewropea ta' informazzjoni mingħajr ħlas dwar it-tiswija
- it-twaqqif ta' pjattaforma online ta' pariġġar għat-tiswija biex il-konsumaturi jiġu konnessi mas-sewwejja
- estensjoni ta' 12-il xahar tal-perjodu ta' responsabbiltà tal-bejjiegħ wara t-tiswija
Drittijiet tat-telekomunikazzjoni
L-użu ta' mobile f'pajjiż ieħor tal-UE
Meta jivvjaġġaw barra minn pajjiżhom, ir-regoli tal-UE dwar ir-roaming u l-portabbiltà tal-kontenut jippermettu lill-Ewropej:
- jagħmlu telefonati, jibagħtu messaġġi testwali u jfittxu fuq l-internet mingħajr ħlas addizzjonali
- jaċċessaw is-servizzi diġà mħallsa tal-kontenut online tagħhom (eż. it-TV, il-kotba elettroniċi, il-logħob, il-mużika online)
F'April 2022, l-UE approvat l-estensjoni tas-sistema tar-"roaming daqslikieku f'pajjiżek" sal-2032.
- Il-Kunsill japprova l-estensjoni tas-sistema tar-roaming mingħajr tariffi addizzjonali (stqarrija għall-istampa, 4 ta' April 2022)
- Il-portabbiltà tas-servizzi diġitali madwar l-UE: il-Kunsill jadotta regoli ġodda (stqarrija għall-istampa, 8 ta' Ġunju 2017)
- Roaming: l-użu ta' mobile fl-UE (Kummissjoni Ewropea)
Komunikazzjonijiet intra-UE
Ir-regoli tat-telekomunikazzjoni tal-UE jiżguraw li t-tariffi massimi jkunu limitati (il-VAT li għandha tiżdied) għal telefonati u messaġġi testwali lejn pajjiż ieħor tal-UE minn pajjiżek.
Protezzjoni tad-data
Ir-regolament ġenerali tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data (GDPR) jipprovdi lill-individwi b'diversi drittijiet (eż. aċċess għad-data, dritt għat-tħassir), u jagħtihom kontroll fuq id-data personali tagħhom.
Prodotti finanzjarji
Ir-regoli tal-UE jiddefinixxu d-drittijiet bażiċi meta jintużaw prodotti u servizzi finanzjarji bħal:
- il-ftuħ ta' kont bankarju
- it-trasferiment ta' flus
- it-twettiq ta' investiment
- it-teħid ta' self ipotekarju jew kreditu għall-konsumatur
- it-twaqqif ta' pjan tal-pensjoni
Drittijiet tal-ivvjaġġar
Drittijiet tal-passiġġieri
Ir-regoli tal-UE jiżguraw il-protezzjoni tal-passiġġieri li jivvjaġġaw fl-UE bl-ajru, bil-ferrovija, bil-vapur jew bix-xarabank f'każ ta':
- kanċellazzjoni
- tluq ittardjat
- wasla tard
- bagalji mitlufa jew li saritilhom il-ħsara
- korriment matul il-vjaġġ
Il-fornitur tal-ivvjaġġar jista' joffri rimborż sħiħ jew parzjali, rotta differenti, prenotazzjoni mill-ġdid, ikel, akkomodazzjoni jew kumpens skont iċ-ċirkostanzi.
Protezzjoni konsulari
Iċ-ċittadini tal-UE għandhom dritt ifittxu l-għajnuna mill-ambaxxata jew mill-konsulat ta' stat membru ieħor jekk ikollhom bżonn assistenza barra mill-UE, bħal fil-każ ta':
- arrest jew detenzjoni
- inċident serju
- mard gravi jew mewt
- diżastru naturali jew inkwiet politiku
- telf tal-passaport jew tad-dokumenti tal-ivvjaġġar
Aktar informazzjoni:
Soluzzjoni tat-tilwim tal-konsumaturi
F'każ ta' problemi meta jixtru prodott jew servizz f'pajjiż ieħor tal-UE, il-konsumaturi jistgħu jippruvaw isolvu t-tilwima:
- ftehim informali: direttament mal-kummerċjant, jew permezz ta' organizzazzjoni tal-konsumatur
- mekkaniżmi alternattivi ta' riżoluzzjoni tat-tilwim: eż. medjatur, ombudsmen, bord tal-ilmenti, is-sit web tal-UE għas-soluzzjoni online għat-tilwim
- azzjoni legali formali: permezz tal-proċedura Ewropea għal talbiet żgħar u l-ordni ta' ħlas Ewropea jew billi jmorru l-qorti
Fil-25 ta' Settembru 2024, il-Kunsill adotta l-pożizzjoni tiegħu dwar miżuri li jiffaċilitaw is-soluzzjoni tat-tilwim.
Is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim (ADR)huma mekkaniżmi fejn il-konsumaturi jistgħu jsolvu t-tilwim tagħhom mal-kumpaniji qabel ma jmorru l-qorti.
Il-pakkett ta' miżuri biex id-direttiva ADR tiġi adattata għall-isfidi tad-dinja diġitali għandu l-għan li:
- jkopri prattika inġusta ġdida (eż. reklamar qarrieqi jew imblukkar ġeografiku mhux ġustifikat)
- dawn il-mekkaniżmi jsiru aktar faċli biex jintużaw, aktar rapidi u aktar attraenti kemm għall-konsumaturi kif ukoll għall-kumpaniji
Il-presidenza tal-Kunsill issa ser tinnegozja t-test finali mal-Parlament Ewropew.
Fid-19 ta' Novembru 2024, il-Kunsill adotta regolament biex tingħalaq il-pjattaforma Ewropea għas-soluzzjoni online għat-tilwim (ODR) peress li l-livell ta' prestazzjoni tal-pjattaforma ma jiġġustifikax l-ispejjeż pubbliċi u privati meħtieġa biex tinżamm.
- Id-drittijiet tal-konsumatur: il-Kunsill jadotta pożizzjoni dwar miżuri li jiffaċilitaw is-soluzzjoni ta' tilwim (stqarrija għall-istampa, 25 ta' Settembru 2024)
- Il-Kunsill jappella għall-għeluq tal-pjattaforma tal-ODR u s-sostituzzjoni tagħha b'għodda aħjar (stqarrija għall-istampa, 19 ta' Novembru 2024)
- Riżoluzzjoni ta' Tilwim Onlajn (Kummissjoni Ewropea)
Fl-2020, l-UE ffirmat direttiva dwar azzjonijiet rappreżentattivi għall-protezzjoni tal-interessi kollettivi tal-konsumaturi fl-UE. Il-ftehim jagħti lill-konsumaturi tal-UE d-dritt li jfittxu protezzjoni ġudizzjarja effettiva b'mod kollettiv meta l-kummerċjanti jagħmlu ħsara lill-konsumaturi billi jiksru l-liġijiet tal-UE.
L-Aġenda tal-Konsumatur Ġdida
F'Novembru 2020, il-Kummissjoni Ewropea pproponiet aġenda tal-konsumatur ġdida, li tippreżenta viżjoni olistika għall-politika tal-UE għall-konsumatur għas-snin 2020 sa 2025. Din tiffoka fuq ħames oqsma ta' prijorità ewlenin:
- it-tranżizzjoni ekoloġika
- it-trasformazzjoni diġitali
- l-infurzar effettiv tad-drittijiet tal-konsumatur
- il-ħtiġijiet speċifiċi ta' ċerti gruppi ta' konsumaturi
- il-kooperazzjoni internazzjonali
Fi Frar 2021, il-Kunsill adotta sett ta' konklużjonijiet dwar l-aġenda, li:
- kellhom l-għan li jipprovdu gwida politika
- enfasizzaw il-ħtieġa li jiġi indirizzat it-tħassib tal-konsumaturi fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politiki tal-UE marbuta mat-tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali
- irreferew għall-importanza tal-fiduċja tal-konsumatur biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku wara l-kriżi tal-COVID-19
Il-Kunsill laqa' wkoll l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tindirizza kwistjonijiet bħal:
- id-"dritt għat-tiswija"
- il-protezzjoni tal-konsumatur online u offline
- is-sikurezza tal-prodotti
- il-prevenzjoni ta' dejn eċċessiv