Sanzjonijiet tal-UE kontra l-Belarussja

Abbużi tad-drittijiet tal-bniedem fil-Belarussja

L-UE adottat sanzjonijiet massivi fid-dawl tal-elezzjonijiet presidenzjali frodulenti li saru f'Awwissu 2020 u r-repressjoni brutali mill-forzi tas-sigurtà Belarussi fuq id-dimostranti paċifiċi, il-membri tal-oppożizzjoni u l-ġurnalisti.

L-għan ta' dawn is-sanzjonijiet huwa li ssir pressjoni fuq it-tmexxija politika Belarussa biex tipprevjeni aktar vjolenza u repressjoni, teħles lill-priġunieri politiċi kollha u lil persuni oħra detenuti b'mod inġust, u tagħti bidu għal djalogu nazzjonali ġenwin u inklużiv mas-soċjetà inġenerali.

Is-sanzjonijiet għandhom fil-mira persuni responsabbli għar-repressjoni u l-intimidazzjoni kontra dimostranti paċifiċi, membri tal-oppożizzjoni u ġurnalisti, kif ukoll għal tmexxija ħażina tal-proċess elettorali, tortura ta' detenuti u abbużi oħra tad-drittijiet tal-bniedem.

Dawn il-miżuri ġew estiżi l-aħħar sat-28 ta' Frar 2027. Bħalissa 310 individwi u 46 entità huma sanzjonati taħt dan ir-reġim.

Il-lista ta' individwi u entitajiet sanzjonati tinkludi lil:

• Aliaksandr Lukashenka, President tal-Belarussja
• Viktor Lukashenka, konsulent dwar is-sigurtà nazzjonali u iben il-President Lukashenka
• propagandisti tar-reġim u uffiċjali għolja
• il-president tal-Kunsill tar-Repubblika tal-Assemblea Nazzjonali tal-Belarussja
• il-prosekutur ġenerali u membri oħra tal-ġudikatura
• negozjanti li jibbenefikaw mir-reġim Belarussu u jappoġġawh
• kapijiet u viċi kapijiet ta' diversi istituzzjonijiet korrettivi
• dawk involuti fl-inżul furzat u illegali ta' titjira ta' Ryanair f'Minsk

Il-lista ta' entitajiet sanzjonati tinkludi lil:

• mezzi ta' propaganda, il-kumpanija statali tax-xandir tat-televiżjoni u tar-radju Belteleradio
• kumpaniji li jibbenefikaw mir-reġim Belarussu u jappoġġawh, inkluż fis-settur militari, tat-teknoloġija u tal-agrikoltura
• kumpaniji li jiffaċilitaw iċ-ċirkomvenzjoni tas-sanzjonijiet
• kumpaniji tat-trasport, operaturi turistiċi u lukandi li appoġġaw il-qsim illegali tal-fruntieri mill-Belarussja lejn l-UE
• il-Qorti Suprema
• il-Kumitat tal-Kontroll tal-Istat
• il-Kummissjoni Elettorali Ċentrali
• id-Direttorat tal-Ġestjoni tal-Proprjetà tal-President

Is-sanzjonijiet jinkludu:

Projbizzjoni fuq l-ivvjaġġar

Il-persuni fil-mira ma jistgħux jidħlu f'territorji tal-UE jew jgħaddu minnhom.

Iffriżar tal-assi

L-assi kollha tal-individwi u l-entitajiet sanzjonati fl-UE huma ffriżati.

Nuqqas ta' disponibbiltà ta' fondi

Persuni u entitajiet tal-UE ma jistgħux iqiegħdu fondi għad-dispożizzjoni ta' dawk sanzjonati.

Bejn l-2021 u l-2025, il-Kunsill wessa' l-kamp ta' applikazzjoni tar-reġim ta' sanzjonijiet kontra l-Belarussja biex jinkludi individwi u entitajiet involuti fil-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna u f'attakki ibridi kontra l-pajjiżi tal-UE.

Barra minn hekk, fl-4 ta' Ġunju 2021, l-UE imponiet projbizzjoni fuq it-titjir fl-ispazju tal-ajru tal-UE u fuq l-aċċess għall-ajruporti tal-UE mit-trasportaturi Belarussi ta' kull tip, wara l-inżul furzat illegali ta' titjira ta' Ryanair f'Minsk fit-23 ta' Mejju 2021.

• Deċiżjoni dwar miżuri restrittivi kontra l-Belarussja u l-involviment tagħha fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna (Ġurnal uffiċjali tal-UE)
• Regolament dwar miżuri restrittivi kontra l-Belarussja u l-involviment tagħha fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna (Ġurnal uffiċjali tal-UE)
• Elezzjonijiet frodulenti tal-2020 u abbużi tad-drittijiet tal-bniedem fil-Belarussja

L-appoġġ militari għar-Russja

B'reazzjoni għall-appoġġ li jkompli jipprovdi r-reġim ta' Lukashenka għall-aggressjoni militari tar-Russja kontra l-Ukrajna, l-UE adottat għadd ta' miżuri individwali u ekonomiċi, l-aktar taħt ir-reġim ta' sanzjonijiet tal-Belarussja. Dawn il-miżuri jirriflettu s-sanzjonijiet adottati kontra r-Russja.

Il-miżuri restrittivi għandhom fil-mira dawk li jappoġġaw il-gwerra tar-Russja kontra l-Ukrajna u jinkludu projbizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar ta' individwi, iffriżar tal-assi ta' individwi u entitajiet, u projbizzjoni tat-tqegħid ta' fondi jew riżorsi ekonomiċi għad-dispożizzjoni ta' dawk elenkati.

Is-sanzjonijiet ekonomiċi għandhom fil-mira s-settur finanzjarju, kummerċjali, tal-enerġija, tat-trasport, tat-teknoloġija u tad-difiża tal-Belarussja, kif ukoll is-servizzi pprovduti lir-Russja jew lil ċittadini Russi. Fil-biċċa l-kbira, dawn jirriflettu l-miżuri adottati kontra r-Russja u jinkludu:

Finanzjament

• projbizzjoni fuq tranżazzjonijiet mal-Bank Ċentrali tal-Belarussja
• projbizzjoni fuq tranżazzjonijietma' erba' banek oħra Belarussi
• projbizzjoni fuq il-forniment ta' karti tal-flus iddenominati f'euro lill-Belarussja
• limiti fuq l-influssi finanzjarji mill-Belarussja lejn l-UE

Difiża u teknoloġija

• projbizzjoni fuq l-esportazzjoni ta' armi tan-nar, munizzjon u oġġetti b'użu doppju lejn il-Belarussja
• projbizzjoni fuq l-esportazzjoni ta' oġġetti u teknoloġija tad-difiża lejn il-Belarussja
• embargo fuq l-armi

Trasport

• projbizzjoni fuq l-esportazzjoni ta' oġġetti u teknoloġija tal-avjazzjoni, dawk marittimi u spazjali lejn il-Belarussja
• projbizzjoni fuq l-operaturi Belarussi tat-trasport bit-triqli jidħlu fl-UE
• projbizzjoni fuq it-trasport tal-oġġetti bit-triq fit-territorju tal-UE

Servizzi

• projbizzjoni fuq il-forniment ta' servizzi ta' kontabbiltà, tal-awditjar u ta' konsulenza dwar it-taxxa
• projbizzjoni fuq il-forniment ta' servizzi ta' konsulenza arkitettonika, tal-inġinerija, tal-IT u legali
• projbizzjoni fuq il-forniment ta' reklamar, riċerka tas-suq u servizzi ta' opinjoni pubblika

Kummerċ fil-materja prima u oġġetti oħra

• projbizzjoni fuq il-forniment ta' oġġetti ta' lussu lejn il-Belarussja
• projbizzjoni fuq l-importazzjoni mill-Belarussja ta' deheb, djamanti, elju, faħam u prodotti minerali
• projbizzjoni fuq l-importazzjoni ta' prodotti tal-potassa, tal-injam, tas-siment, tal-ħadid, tal-azzar u tal-gomma mill-Belarussja

Miżuri kontra ċ-ċirkomvenzjoni

• rekwiżit għall-esportaturi tal-UE biex idaħħlu l-hekk imsejħa "klawżola ta' esklużjoni tal-Belarussja" fil-kuntratti tagħhom
• rekwiżit għall-operaturi tal-UE biex jimplimentaw mekkaniżmi ta' diliġenza dovuta
• projbizzjoni fuq it-tranżitu ta' oġġetti u teknoloġiji b'użu doppju mit-territorju tal-Belarussja

• Deċiżjoni dwar miżuri restrittivi kontra l-Belarussja u l-involviment tagħha fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna (Ġurnal uffiċjali tal-UE)
• Regolament dwar miżuri restrittivi kontra l-Belarussja u l-involviment tagħha fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna (Ġurnal uffiċjali tal-UE)
• Involviment tal-Belarussja fil-gwerra tar-Russja kontra l-Ukrajna

Tariffi fuq prodotti agrikoli u fertilizzanti

Fit-12 ta' Ġunju 2025, il-Kunsill adotta regolament li jintroduċi tariffi fuq prodotti agrikoli u fertilizzanti mir-Russja u l-Belarussja li kienu għadhom mhumiex soġġetti għal dazji doganali addizzjonali.

It-tariffi mistennija jnaqqsu d-dħul mill-esportazzjonijiet Russi u Belarussi, u b'hekk jillimitaw il-kapaċità tal-Belarussja li tappoġġa l-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna. Ilhom japplikaw mill-1 ta' Lulju 2025.

• Kummerċ: l-UE tadotta tariffi ġodda fuq il-prodotti agrikoli u l-fertilizzanti Russi u Belarussi (stqarrija għall-istampa, 12 ta' Ġunju 2025)

Sanzjonijiet b'reazzjoni għall-attakki ibridi tal-Belarussja

Biex iwieġeb għall-kampanja ibrida tal-Belarussja kontra l-UE, il-Kunsill wessa' l-kamp ta' applikazzjoni tas-sanzjonijiet kontra l-Belarussja fid-dawl tal-istrumentalizzazzjoni tal-migranti (Novembru 2021) u tal-vjolazzjonijiet tal-ispazju tal-ajru fil-Litwanja u attivitajiet ibridi oħra li jaffettwaw lill-istati membri tal-UE (f'Diċembru 2025).

Il-kriterji li żdiedu jippermettu lill-UE timponi sanzjonijiet kontra dawk responsabbli għal jew involuti fi:

• strumentalizzazzjoni tal-migranti għal finijiet politiċi
• il-manipulazzjoni tal-informazzjoni u l-interferenza minn barranin (FIMI)
• azzjonijiet immirati lejn il-funzjonament ta' istituzzjonijiet demokratiċi, attivitajiet ekonomiċi jew servizzi ta' interess pubbliku tal-UE u tal-istati membri tagħha
• azzjonijiet li jiffaċilitaw jew jippermettu t-tfixkil tal-funzjonament tal-infrastruttura kritika

Dawk sanzjonati huma soġġetti għal projbizzjoni fuq l-ivvjaġġar u ffriżar tal-assi. Iċ-ċittadini u l-kumpaniji tal-UE huma pprojbiti milli jpoġġu fondi għad-dispożizzjoni tagħhom.

• Belarussja: il-Kunsill iwessa' l-kamp ta' applikazzjoni tar-reġim ta' sanzjonijiet biex ikopri attivitajiet ibridi kontra l-istati membri tal-UE (stqarrija għall-istampa, 15 ta' Diċembru 2025)
• Belarussja: l-UE twessa' l-ambitu għal sanzjonijiet biex jiġu indirizzati l-attakki ibridi u l-istrumentalizzazzjoni tal-migranti (stqarrija għall-istampa, 15 ta' Novembru 2021)
• L-attivitajiet ibridi tal-Belarussja kontra l-UE

Sanzjonijiet oħrajn kontra l-Belarussja

B'mod parallel mas-sanzjonijiet marbuta mal-elezzjonijiet ta' Awwissu 2020, hemm ukoll tipi oħra ta' sanzjonijiet fis-seħħ kontra l-Belarussja.

Fl-2004 l-UE adottat miżuri restrittivi b'rabta mal-għajbien mhux solvut ta' żewġ politiċi tal-oppożizzjoni, negozjant u ġurnalist fl-1999 u fl-2000. Dawn il-miżuri kienu jinkludu ffriżar tal-assi u projbizzjoni fuq l-ivvjaġġar kontra erba' persuni.

Aktar tard il-Kunsill adotta aktar miżuri restrittivi kontra l-individwi u l-entitajiet involuti fil-ksur tal-istandards elettorali internazzjonali u d-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll fir-repressjoni tas-soċjetà ċivili u tal-oppożizzjoni demokratika.

L-embargo fuq l-armi ġie introdott fl-2011.

Fi Frar 2016, il-Kunsill iddeċieda li jneħħi s-sanzjonijiet eżistenti kontra l-individwi u l-entitajiet involuti fil-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, filwaqt li ħalla l-embargo fuq l-armi u s-sanzjonijiet kontra l-erba' persuni involuti fl-għajbien mhux solvut.

Din id-deċiżjoni ttieħdet filwaqt li ġew rikonoxxuti l-passi li ħadet il-Belarussja li kkontribwixxew għat-titjib tar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Belarussja, b'mod partikolari l-ħelsien tal-priġunieri politiċi kollha.

Madankollu, dan il-perjodu ta' relazzjonijiet imtejba twaqqaf wara l-elezzjonijiet presidenzjali ta' Awwissu 2020 u l-UE imponiet sensiela ta' sanzjonijiet ġodda kontra l-Belarussja.

Ara wkoll

• Il-protezzjoni u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem
• Il-gwerra tar-Russja kontra l-Ukrajna
• Theddid ibridu