Sħubija tal-Lvant
Is-Sħubija tal-Lvant (SL) għandha l-għan li ssaħħaħ u tapprofondixxi r-relazzjonijiet politiċi u ekonomiċi bejn l-UE, l-istati membri tagħha u s-sitt pajjiżi sħab tal-Ewropa tal-Lvant. Tappoġġa wkoll proċessi ta' riforma sostenibbli f'dawn il-pajjiżi sħab.
X'inhi s-Sħubija tal-Lvant?
Is-Sħubija tal-Lvant hija qafas ta' kooperazzjoni. Tnediet fl-2009, bħala inizjattiva konġunta bejn l-UE, l-istati membri tal-UE u sitt pajjiżi sħab tal-Ewropa tal-Lvant:
Is-Sħubija tal-Lvant hija dimensjoni speċifika tal-Lvant tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV). Permezz tal-PEV, l-UE taħdem mal-ġirien tagħha tan-nofsinhar u tal-lvant biex tikseb l-aktar assoċjazzjoni politika mill-qrib possibbli u l-ogħla livell possibbli ta' integrazzjoni ekonomika.
Tliet pajjiżi sħab tal-Ewropa tal-Lvant (l-Ukrajna, il-Moldova u l-Georgia) bħalissa jinsabu fil-proċess ta' adeżjoni mal-UE.
Fit-28 ta' Ġunju 2021, il-Belarussja ssospendiet il-parteċipazzjoni tagħha fis-Sħubija tal-Lvant. F'konformità mal-konklużjonijiet tal-Kunsill ta' Frar 2024 dwar il-Belarussja, l-UE żżomm il-kooperazzjoni mas-soċjetà ċivili Belarussa bħala sieħeb importanti fis-Sħubija tal-Lvant.
Kif taħdem is-Sħubija tal-Lvant?
L-UE hija impenjata sabiex ikollha kooperazzjoni b'saħħitha, imfassla apposta u ta' benefiċċju reċiproku mas-sħab tas-SL, ikun xi jkun il-livell individwali ta' ambizzjoni fir-relazzjonijiet tagħhom mal-UE. Bi skambju għat-twettiq ta' riformi politiċi u ekonomiċi mill-pajjiżi sħab, is-SL toffri:
relazzjonijiet kuntrattwali ġodda
ftehimiet ta' kummerċ ħieles profondi u komprensivi
passi lejn il-liberalizzazzjoni tal-viżi
Barra minn hekk, is-Sħubija tal-Lvant tipprovdi qafas solidu għall-kooperazzjoni multilaterali u tiffaċilita l-approfondiment tal-kooperazzjoni bilaterali mal-UE.
Kooperazzjoni multilaterali
Il-pajjiżi sħab tal-Ewropa tal-Lvant jikkondividu ħafna sfidi. L-indirizzar flimkien ta' dawn l-isfidi jippromwovi l-kooperazzjoni u l-iskambju tal-aħjar prassi.
Il-kooperazzjoni multilaterali fis-Sħubija tal-Lvant tinvolvi:
- it-tisħiħ tal-istituzzjonijiet u governanza tajba, inkluż reżiljenza għal fatturi esterni
- l-iżvilupp ta' opportunitajiet tas-suq permezz ta' integrazzjoni ekonomika u ftehimiet kummerċjali
- l-iżgurar tas-sigurtà tal-enerġija u t-titjib tal-interkonnessjonijiet tal-enerġija u t-trasport
- it-titjib tal-mobilità u l-kuntatti bejn il-persuni permezz ta' negozjati ta' djalogu dwar il-viża
Kooperazzjoni bilaterali
Ftehimiet ta' assoċjazzjoni/sħubija/kooperazzjoni
L-UE ressqet ideat konkreti għal kull pajjiż sieħeb tal-Ewropa tal-Lvant permezz ta' ġenerazzjoni ġdida ta' ftehimiet. Dawn issostitwew il-ftehimiet ta' sħubija u kooperazzjoni konklużi ma' pajjiżi sħab tal-Ewropa tal-Lvant lejn l-aħħar tas-snin 90.
L-UE nnegozjat sensiela ta' ftehimiet mas-sħab tas-SL li jipprevedu:
- assoċjazzjoni politika msaħħa
- djalogu politiku msaħħaħ
- kooperazzjoni aktar profonda dwar kwistjonijiet ta' ġustizzja u sigurtà
Il-ftehimiet huma l-bażi għal programm ta' riformi li jqarreb lill-pajjiżi sħab lejn l-UE permezz ta' allinjament tal-leġiżlazzjoni u l-istandards tagħhom ma' dawk tal-UE. Dan ser itejjeb il-ħajjiet tan-nies b'mod tanġibbli.
Ftehimiet ta' kummerċ ħieles
Bħala parti mill-ftehimiet ta' assoċjazzjoni l-UE kkonkludiet negozjati dwar żoni ta' kummerċ ħieles approfondita u komprensiva (DCFTA) mal-Georgia, il-Moldova u l-Ukrajna sabiex:
- ittejjeb l-aċċess għal prodotti u servizzi
- tnaqqas tariffi, kwoti u ostakli għall-kummerċ
- tiżgura ambjent legali stabbli
- tallinja l-prattiki u n-normi
Djalogu dwar il-viża
Il-pajjiżi sħab tas-SL kienu minn tal-ewwel li bbenefikaw minn sħubiji ta' mobilità li ppermettew liċ-ċittadini tagħhom biex jiċċaqilqu madwar l-Ewropa f'ambjent sigur.
Il-ftehimiet għall-faċilitazzjoni tal-viża jippromwovu l-mobilità taċ-ċittadini tal-pajjiżi sħab Ewropej tal-Lvant u l-ftehimiet ta' riammissjoni jipprovdu regoli għall-ġestjoni tar-ritorn tal-migranti irregolari.
L-UE qed taħdem gradwalment lejn l-għan fit-tul ta' vjaġġar mingħajr viża għaċ-ċittadini ta' ċerti sħab tas-SL permezz tad-djalogi dwar il-liberalizzazzjoni tal-viża.
Ftehimiet bilaterali skont it-tip u skont il-pajjiż
Ukrajna
- faċilitazzjoni tal-viżi: 2014
- liberalizzazzjoni tal-viżi: 2017
- ftehim ta' assoċjazzjoni: 2017
- żona ta' kummerċ ħieles approfondita u komprensiva: 2017
Georgia
- faċilitazzjoni tal-viżi: 2011 (parzjalment sospiża mill-2025)
- liberalizzazzjoni tal-viżi: 2017
- ftehim ta' assoċjazzjoni: 2016
- żona ta' kummerċ ħieles approfondita u komprensiva: 2016
Moldova
- faċilitazzjoni tal-viżi: 2011
- liberalizzazzjoni tal-viżi: 2014
- ftehim ta' assoċjazzjoni: 2016
- żona ta' kummerċ ħieles approfondita u komprensiva: 2016
Armenja
- faċilitazzjoni tal-viżi: 2014
- ftehim ta' sħubija komprensiv u msaħħaħ: 2021
Ażerbajġan
- faċilitazzjoni tal-viżi: 2014
- ftehim ta' assoċjazzjoni u kooperazzjoni: 1999
Belarussja
- faċilitazzjoni tal-viżi: 2020 (parzjalment sospiża mill-2021)
Involviment tas-soċjetà inġenerali
Is-sħubija tal-Lvant ma tinvolvix biss il-gvernijiet, iżda tqis ukoll il-fehmiet tas-soċjetà ċivili, l-awtoritajiet lokali u reġjonali, il-mexxejja tan-negozju u l-assemblej parlamentari.
X'inhuma l-objettivi tas-Sħubija tal-Lvant?
Filwaqt li tibni fuq il-progress miksub matul l-ewwel għaxar snin tas-SL, l-Unjoni Ewropea identifikat ħames objettivi ta' politika fit-tul:
ekonomiji reżiljenti, sostenibbli u integrati
istituzzjonijiet responsabbli, l-istat tad-dritt u s-sigurtà
reżiljenza ambjentali u klimatika
trasformazzjoni diġitali
soċjetajiet ġusti u inklużivi
Fis-summit tas-SL tal-2021, il-mexxejja tal-UE u tas-SL impenjaw ruħhom li jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom abbażi ta' dawn il-prijoritajiet.
- Summit tas-Sħubija tal-Lvant, 15 ta' Diċembru 2021
- Is-Sħubija tal-Lvant lil hinn mill-2020 (Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna)
Pjani ta' investiment
Bl-objettiv ġenerali li tissaħħaħ ir-reżiljenza u jiġu ġġenerati benefiċċji konkreti għan-nies, l-aġenda l-ġdida tas-Sħubija tal-Lvant ser tkun strutturata madwar żewġ pilastri: l-investiment (li għandu jiġi appoġġat minn pjan ekonomiku u ta' investiment ta' €2.3 biljun) u l-governanza.
Il-pilastri ser jiġu appoġġati mid-diversi għodod u proċessi tal-UE, inkluż l-Ewropa Globali: l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) u l-inizjattivi ta' Tim Ewropa, il-programmi ta' kooperazzjoni transfruntiera u l-investimenti proprji tas-sħab.
L-għaxar miri l-aktar importanti għall-2025
Bħala parti mill-aġenda, għaxar miri ewlenin ta' investiment għall-2025 ġew identifikati bħala azzjonijiet prijoritarji futuri:
- ekonomiji kompetittivi u innovattivi
- l-istat tad-dritt
- konnettività sostenibbli u intelliġenti
- in-nies u s-soċjetajiet tal-għarfien
- is-sigurtà u r-reżiljenza ċibernetika
- enerġija sostenibbli
- ambjent u klima
- reżiljenza tas-saħħa
- soċjetajiet inklużivi, ugwali bejn il-ġeneri u diversi, u komunikazzjoni strateġika
- trasformazzjoni diġitali
Ir-rwol tal-Kunsill
Negozjar ta' ftehimiet internazzjonali mas-sħab tal-Lvant
Il-Kunsill hu involut fl-istadji kollha tan-negozjati u fl-adozzjoni tal-ftehimiet internazzjonali mal-pajjiżi sħab tal-Ewropa tal-Lvant.
Is-summits tas-Sħubija tal-Lvant
Is-Sħubija tal-Lvant tistabbilixxi kanali ta' komunikazzjoni aktar b'saħħithom billi torganizza summits li jattendu għalihom il-kapijiet ta' stat jew ta' gvern. Is-summits normalment isiru kull sentejn u jipprovdu gwida politika għall-iżvilupp ulterjuri tas-Sħubija tal-Lvant.
F'dawn is-summits, il-President tal-Kunsill Ewropew jirrappreżenta lill-UE, normalment flimkien mal-President tal-Kummissjoni Ewropea. Is-SL torganizza wkoll laqgħat annwali tal-ministri għall-affarijiet barranin tal-UE u tas-SL.
Korpi responsabbli tal-Kunsill
Il-Grupp ta' Ħidma dwar l-Ewropa tal-Lvant u l-Asja Ċentrali jittratta l-aspetti kollha tar-relazzjonijiet u l-kooperazzjoni tal-UE mal-pajjiżi fl-Ewropa tal-Lvant.
Il-Kumitat tal-Politika Kummerċjali wkoll jagħti pariri u jassisti lill-Kummissjoni fin-negozjar u l-konklużjoni ta' ftehimiet kummerċjali mal-pajjiżi sħab tas-SL.
L-aħħar reviżjoni: 4 ta' Frar 2025