Summit UE-Balkani tal-Punent, Brdo pri Kranju, is-Slovenja, 6 ta' Ottubru 2021

Riżultati ewlenin

Is-summit bejn l-UE u l-Balkani tal-Punent, ospitat f'Brdo pri Kranju mill-Presidenza Slovena tal-Kunsill, laqqa' flimkien mexxejja minn:

• stati membri tal-UE
• is-sitt sħab tal-Balkani tal-Punent: l-Albanija, il-Bożnija-Ħerzegovina, is-Serbja, il-Montenegro, ir-Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq u l-Kosovo*

Il-President tal-Kunsill Ewropew, Charles Michel, ippresieda s-summit. Il-President Michel u l-President tal-Kummissjoni Ewropea, Ursula von der Leyen, irrappreżentaw lill-UE.

Fis-summit, il-mexxejja tal-UE adottaw dikjarazzjoni, li l-mexxejja tal-Balkani tal-Punent allinjaw ruħhom magħha.

Id-dikjarazzjoni tafferma mill-ġdid l-appoġġ inekwivoku tal-UE għall-perspettiva Ewropea tal-Balkani tal-Punent. Hija tiddefinixxi inizjattivi li jappoġġaw il-konnettività u t-tranżizzjoni ekoloġika kif ukoll dik diġitali fir-reġjun, u impenji fil-qasam tal-kooperazzjoni politika u ta' sigurtà.

Id-dikjarazzjoni tirreferi wkoll għal firxa ta' azzjonijiet konkreti ta' benefiċċju għall-Balkani tal-Punent, inkluż:

• il-Pjan Ekonomiku u ta' Investiment (EIP) ta' €30 biljun
• l-impenn li tingħata spinta lir-rati tat-tilqim kontra l-COVID-19
• it-triq lejn tnaqqis fit-tariffi tar-roaming
• Aġenda ta' Innovazzjoni għall-Balkani tal-Punent
• Korsiji Ħodor u Pjanijiet ta' Azzjoni tal-Komunità tat-Trasport

Perspettiva Ewropea

Il-mexxeja affermaw mill-ġdid l-appoġġ inekwivoku tagħhom għall-perspettiva Ewropea tal-Balkani tal-Punent, li hija ta' interess strateġiku reċiproku u tibqa' għażla strateġika kondiviża.

L-UE kkonfermat mill-ġdid l-impenn tagħha għall-proċess tat-tkabbir u d-deċiżjonijiet rilevanti meħuda, ibbażati fuq riformi kredibbli mis-sħab, kondizzjonalità ġusta u rigoruża u l-prinċipju tal-merti proprji.

Il-mexxejja tal-UE fakkru wkoll fl-importanza li l-UE tkun tista' żżomm u tapprofondixxi l-iżvilupp tagħha stess, filwaqt li tiżgura l-kapaċità tagħha li tintegra membri ġodda.

Is-sħab tal-Balkani tal-Punent tennew id-dedikazzjoni tagħhom għall-valuri u l-prinċipji Ewropej u għat-twettiq tar-riformi meħtieġa fl-interess tal-popli tagħhom.

Rispons għall-COVID-19

Il-mexxejja fakkru li permezz tas-sħubija mill-qrib u effettiva tagħhom mal-UE, il-Balkani tal-Punent kienu involuti mill-qrib f'għadd ta' inizjattivi tal-UE biex tiġi miġġielda l-pandemija.

Il-mexxejja tal-UE ntrabtu li jkomplu jtejbu l-aċċess tas-sħab għat-tilqim, id-dijanjostika u t-terapiji. Huma wiegħdu li jgħinu lis-sħab kollha tal-Balkani tal-Punent biex sa tmiem l-2021 jilħqu rati ta' tilqim simili għall-medja tal-UE.

Qabel is-summit, l-UE u l-istati membri tagħha kienu diġà pprovdew 2.9 miljun doża ta' tilqim lir-reġjun, minbarra appoġġ għas-saħħa u appoġġ soċjoekonomiku għal total bla preċedent ta' €3.3 biljun.

• Tim Ewropa: €34 biljun żborżati s'issa biex tiġi indirizzata l-COVID-19 f'pajjiżi sħab (Kummissjoni Ewropea)
• Is-solidarjetà internazzjonali tal-UE matul il-pandemija tal-COVID-19 (informazzjoni ġenerali)

Pjan Ekonomiku u ta' Investiment (EIP) ta' €30 biljun

L-UE hija s-sieħeb politiku, ekonomiku u kummerċjali ewlieni tal-Balkani tal-Punent. Permezz tal-EIP, l-UE issa qed tipprovdi appoġġ finanzjarju mingħajr preċedent li jimmobilizza madwar €30 biljun għar-reġjun matul is-seba' snin li ġejjin.

L-UE ser tipprovdi finanzjament permezz ta' għotjiet ta' €9 biljun permezz ta' 10 inizjattivi ewlenin ta' investiment. B'dan il-mod l-EIP għandu l-għan li:

• jixpruna l-irkupru ekonomiku fit-tul
• jaċċelera tranżizzjoni ekoloġika u diġitali
• jappoġġa l-kooperazzjoni reġjonali
• irawwem il-konverġenza mal-UE

L-EIP ser jgħin ukoll biex jattira investimenti pubbliċi u privati, appoġġati mill-Faċilità ta' Garanzija għall-Balkani tal-Punent, li għandhom il-potenzjal li jimmobilizzaw €20 biljun.

• Infografika - L-UE: is-sieħeb u l-investitur ewlieni għall-Balkani tal-Punent
• Skeda informattiva - Pjan Ekonomiku u ta' Investiment għall-Balkani tal-Punent (Kummissjoni Ewropea)
• Komunikazzjoni tal-Kummissjoni: Pjan Ekonomiku u ta' Investiment għall-Balkani tal-Punent (Kummissjoni Ewropea)

Responsabbiltà kondiviża

L-investimenti tal-EIP huma maħsuba biex ikunu mutur għal bidla pożittiva għall-Balkani tal-Punent. Madankollu, dan ser ikun sostenibbli biss bi sforz konġunt min-naħat kollha.

L-appoġġ tal-UE huwa għalhekk marbut ma' progress tanġibbli dwar l-istat tad-dritt, ir-riformi soċjoekonomiċi u l-osservanza tal-valuri, ir-regoli u l-istandards Ewropej.

Konnettività, integrazzjoni, tranżizzjoni ekoloġika u tranżizzjoni diġitali

L-EIP ser ikun ikkomplementat minn firxa ta' inizjattivi ġodda li jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġiċi u dik diġitali, l-integrazzjoni reġjonali, u l-konnettività kif ukoll l-irkupru soċjali u ekonomiku.

Il-mexxejja laqgħu l-qbil dwar il-pjan ta' azzjoni għall-Aġenda Ekoloġika, li ser ikun mutur ewlieni għat-tranżizzjoni lejn ekonomiji moderni, b'impatt newtrali fuq l-emissjonijiet ta' karbonju, reżiljenti għall-klima u effiċjenti fl-użu tar-riżorsi.

L-UE ser tkompli tappoġġa l-kooperazzjoni reġjonali inklużiva.

Il-mexxejja qablu li jżidu l-isforzi biex tissaħħaħ l-integrazzjoni tas-suq tal-Balkani tal-Punent mas-Suq Uniku tal-UE, inkluż is-SEPA (żona unika ta' pagamenti bl-euro).

Huma laqgħu l-pjan direzzjonali għar-roaming, li ser iwitti t-triq għal tariffi aktar baxxi tar-roaming bejn l-UE u l-Balkani tal-Punent, ibbażat fuq ir-reġim tar-roaming b'xejn applikabbli fir-reġjun mill-1 ta' Lulju.

Il-mexxejja laqgħu wkoll il-kunċett ta' Korsiji Ħodor bejn l-UE u l-Balkani tal-Punent biex jitnaqqsu l-ħinijiet ta' stennija fil-fruntieri, u l-Pjanijiet ta' Azzjoni tal-Komunità tat-Trasport approvati reċentement għal trasport intelliġenti u konnettività sostenibbli.

Huma nedew ukoll Aġenda ta' Innovazzjoni għall-Balkani tal-Punent biex jippromwovu l-eċċellenza u l-opportunitajiet fl-oqsma tal-innovazzjoni, ir-riċerka, l-edukazzjoni, il-kultura, iż-żgħażagħ u l-isport.

Kooperazzjoni politika u ta' sigurtà

Il-mexxejja tal-UE nnutaw li l-għażla li jkunu spalla ma' spalla mal-UE hija sinjal ċar tal-orjentazzjoni strateġika tas-sħab tal-Balkani tal-Punent. Dan għandu jkun rifless b'allinjament sħiħ mal-pożizzjonijiet tal-UE fil-politika barranija.

Intennu l-aspettattiva tagħna li s-sħab ser ikomplu japprofondixxu l-kooperazzjoni fil-qasam tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK), iwettqu progress tanġibbli u sostenibbli lejn allinjament sħiħ mal-pożizzjonijiet tal-UE fil-politika barranija u jaġixxu skont dan, inkluż fil-fora internazzjonali, bħala parti importanti tal-mixja tagħhom lejn l-Ewropa. Id-dikjarazzjoni ta' Brdo

Hekk kif l-UE u l-Balkani tal-Punent qed jiffaċċjaw bosta sfidi komuni għas-sigurtà, il-mexxejja qablu li jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom dwar:

• kontribut għall-missjonijiet u l-operazzjonijiet tas-sigurtà tal-UE
• indirizzar tad-diżinformazzjoni u ta' theddid ibridu ieħor
• it-tisħiħ taċ-ċibersigurtà u d-diplomazija diġitali
• il-ġlieda kontra t-terroriżmu, ir-radikalizzazzjoni u l-kriminalità organizzata
• il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u t-traffikar tal-bnedmin u tad-drogi
• rispons għall-iżviluppi fl-Afganistan

L-UE indikat ukoll li hija lesta ssaħħaħ l-appoġġ tagħha lis-sħab tal-Balkani tal-Punent fl-indirizzar tal-isfidi tal-migrazzjoni. Il-konċentrazzjoni għandha tkun fuq it-titjib tas-sistemi tal-ażil, il-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta' dħul klandestin ta' migranti u kontra l-migrazzjoni illegali, il-proċessi tar-ritorn, il-ġestjoni tal-fruntieri, l-iskambju ta' informazzjoni, u l-kapaċità tal-akkoljenza.

Summits regolari

Biex jirriflettu l-importanza tar-relazzjoni mill-qrib bejn l-UE u l-Balkani tal-Punent, il-mexxejja ddeċidew li jibdew isiru summits regolarment bejn l-UE u l-Balkani tal-Punent, bis-summit li jmiss ippjanat għall-2022.

Kunsill Ewropew Informali

Fil-5 ta' Ottubru, lejlet is-summit, il-President Michel stieden lill-mexxejja tal-UE biex jiddiskutu r-rwol tal-UE fid-dinja. Huma fakkru li l-UE hija sostenitriċi determinata tal-multilateraliżmu u difensura ta' ordni internazzjonali bbażat fuq ir-regoli. Id-diskussjoni kienet dwar is-suġġetti li ġejjin:

• il-ħidma ma' alleati u sħab tal-istess fehma, b'mod partikolari l-Istati Uniti u n-NATO
• it-tisħiħ tar-reżiljenza tal-UE billi jitnaqqsu d-dipendenzi kritiċi tagħha
• iż-żieda fil-kapaċità tal-UE li taġixxi awtonomament bħala qawwa ekonomika, kif ukoll fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża
• it-tiftix tal-interessi proprji tal-UE, b'mod partikolari fir-rigward taċ-Ċina, meqjusa bħala kompetitur, sieħeb u rivali sistemiku

Informazzjoni ġenerali

Is-summit kien parti mill-implimentazzjoni tal-Aġenda Strateġika 2019-2024 tal-Kunsill Ewropew.

• Aġenda strateġika ġdida 2019-2024 (test)
• Aġenda strateġika ġdida għall-UE (sommarju)

Relazzjonijiet UE-Balkani tal-Punent

Relazzjonijiet tal-UE ma' sħab individwali tal-Balkani tal-Punent

• Infografika Albanija
• Infografika Bożnija-Ħerzegovina
• Infografika Kosovo*
• Infografika Montenegro
• Infografika Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq
• Infografika Serbja

(l-infografika kollha prodotta mill-Kummissjoni Ewropea)

Summits preċedenti

L-aħħar summit bejn l-UE u l-Balkani tal-Punent, fl-2020, sar f'format virtwali minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Dan kien ospitat mill-Presidenza Kroata tal-Kunsill.

Is-summit fiżiku preċedenti bejn il-mexxejja tal-UE u tal-Balkani tal-Punent ġie ospitat f'Sofija fl-2018 mill-Presidenza Bulgara tal-Kunsill.

* Dan l-isem huwa mingħajr preġudizzju għall-pożizzjonijiet dwar l-istatus, u huwa konformi mal-UNSCR 1244/1999 u l-opinjoni tal-QIĠ dwar id-dikjarazzjoni tal-indipendenza tal-Kosovo.